Shloka 38
संक्रान्तभोग इव लेलिहानो महोरग: क्रोधविषं सिसक्षु: । निवृत्य पाड्चालजमभ्यविध्य- त्त्रिभि: शरै: सारथिमस्य षड्भि:,तब जिसका शरीर पैरोंसे कुचल गया हो, अतएव जो क्रोधजनित विषका वमन करना चाहता हो, उस जीभ लपलपानेवाले महान् सर्पके समान चित्रसेनने पुन: लौटकर उस पांचालराजकुमारको तीन और उसके सारथिको छ: बाण मारे
saṅkrāntabhoga iva lelihāno mahoragaḥ krodhaviṣaṃ sisakṣuḥ | nivṛtya pāñcālajam abhyavidhyat tribhiḥ śaraiḥ sārathim asya ṣaḍbhiḥ ||
แล้วจิตรเสนะ—ดุจมหานาคแลบลิ้นเลียริมฝีปาก ประหนึ่งถูกเหยียบย่ำและใคร่จะคายพิษแห่งโทสะ—ก็หันกลับมายิงศรสามดอกใส่ราชกุมารแห่งปัญจาล และยิงใส่สารถีของเขาอีกหกดอก
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses the serpent simile to show how anger functions like poison: once stirred, it seeks an outlet and can lead to renewed harm. Ethically, it cautions that wrath intensifies conflict and pushes one toward disproportionate retaliation.
In the Karṇa Parva battle narration, Citraseṇa turns back and shoots the Pāñcāla prince with three arrows and then targets the prince’s charioteer with six, described through a vivid image of a provoked serpent lolling its tongue.