Shloka 143
अपविद्धायुधैर्मार्ग: स्तीर्णो5 भूत् फाल्गुनेन वै । मारे गये हाथियों
sañjaya uvāca | apaviddhāyudhair mārgaḥ stīrṇo 'bhūt phālgunena vai |
สัญชัยกล่าวว่า: ณ ที่นั้น ฟาลคุนะ (อรชุน) ทำให้ทางเดินเกลื่อนไปด้วยอาวุธที่ถูกสลัดทิ้ง จนเส้นทางถูกปกคลุมด้วยซากศึก—ช้าง คน และม้าที่ล้มตาย รถศึกนานาแตกหักกระจัดกระจาย เหล่านักรบผู้ชำนาญแต่ไร้อาวุธ ไร้เครื่องกลศึก ไร้เกราะ และไร้วิญญาณ ตลอดจนศัสตราวุธที่กระเด็นเกลื่อนกลาด
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the grim aftermath of warfare: even when fought as a duty, battle leaves behind death, ruin, and discarded arms. It invites reflection on the ethical weight of violence and the sobering consequences that follow martial triumph.
Sañjaya describes the battlefield road after Arjuna’s onslaught: it is covered with weapons thrown aside and the debris of combat, indicating the scale of destruction caused by Arjuna in that engagement.