Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

प्रयातश्न॒ महाबाहु: पाण्डवानुज्ञया हरि: । आश्वासयन्‌ रथेनैव पाण्डुसैन्यानि सर्वश:,अर्जुनकी अनुमतिसे महाबाहु श्रीकृष्ण रथके द्वारा ही पाण्डव-सेनाओंको सब ओरसे आश्वासन देते हुए आगे बढ़े

prayātaś ca mahābāhuḥ pāṇḍavānujñayā hariḥ | āśvāsayan rathenaiva pāṇḍusainyāni sarvaśaḥ ||

ด้วยความยินยอมของเหล่าปาณฑพ หริผู้มีพาหาอันเกรียงไกรก็ออกเคลื่อนทัพไปข้างหน้า แม้อยู่บนรถศึก เขาก็ยังให้ถ้อยคำปลอบขวัญและเสริมกำลังใจแก่กองทัพบุตรแห่งปาณฑุโดยรอบทุกทิศ

प्रयातःhaving set forth / proceeded
प्रयातः:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-या (धातु) / प्रयात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त (past passive participle, used predicatively), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महाबाहुःthe mighty-armed one
महाबाहुः:
Karta
TypeNoun
Rootमहाबाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पाण्डव-अनुज्ञयाwith the permission of the Pāṇḍavas
पाण्डव-अनुज्ञया:
Karana
TypeNoun
Rootअनुज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
हरिःHari (Kṛṣṇa)
हरिः:
Karta
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
आश्वासयन्comforting / encouraging
आश्वासयन्:
Karta
TypeVerb
Rootआ-श्वस् (धातु) / आश्वासयत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formशतृ (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
रथेनby/with the chariot
रथेन:
Karana
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
एवindeed / just / only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
पाण्डु-सैन्यानिthe Pāṇḍava armies/troops
पाण्डु-सैन्यानि:
Karma
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
सर्वशःon all sides / entirely
सर्वशः:
TypeIndeclinable
Rootसर्वशः

अजुन उवाच

H
Hari (Kṛṣṇa)
P
Pāṇḍavas
P
Pāṇḍu-sainyas (Pandava armies)
R
Ratha (chariot)

Educational Q&A

Even in a righteous but painful conflict, leadership grounded in dharma includes sustaining others’ courage: reassurance, clarity, and steadiness are ethical duties that protect the community from fear and collapse.

Kṛṣṇa (Hari), having received the Pandavas’ assent, advances in the chariot and encourages the Pandava forces on all sides, strengthening their morale as the battle continues.