Shloka 873
अन्योन्यं समुदीक्षन्ते धार्तराष्ट्रस्य तेजसा । “अन्य सब नरेश इन्हींके योग-क्षेममें लगे हुए हैं। भद्रे! देख, इस समय पाण्डव दुर्योधनके तेजसे एक साथ ही नष्टप्राय होकर एक-दूसरेका मुँह देख रहे हैं
anyonyam samudīkṣante dhārtarāṣṭrasya tejasā |
สัญชัยกล่าวว่า—ถูกอำนาจเดชแห่งโอรสธฤตราษฏระกดทับ พวกเขาจึงมองหน้ากันไปมา กษัตริย์อื่นทั้งปวงต่างหมกมุ่นอยู่กับการคุ้มครองสวัสดิภาพของเขา; แม่ผู้เจริญ จงดูเถิด—บัดนี้แม้เหล่าปาณฑพก็ราวกับใกล้พินาศพร้อมกันด้วยรัศมีเดชของทุรโยธนะ ได้แต่มองหน้ากัน
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how sheer tejas (martial brilliance and commanding presence) can sway alliances and crush morale, reminding readers that power can create collective dependence (yoga-kṣema) and psychological collapse—an ethical warning about kingship founded primarily on force rather than dharma.
Sañjaya describes a battlefield moment where Duryodhana’s perceived might dominates the scene: other rulers focus on his security and success, while the Pāṇḍavas are portrayed as nearly overwhelmed, reduced to exchanging anxious looks rather than acting decisively.