Shloka 110

तथा ज्वलन्तमस्त्राग्निं गुरु सर्वधनुष्मताम्‌ । निर्दहन्तं च समरे दुर्धर्ष द्रोणममोजसा,“मित्रवत्सल! जो वीर द्रोणाचार्य प्रतेदिन अकेले ही सम्पूर्ण पांचालोॉंका विनाश करते हुए पांचालोंकी रथसेनामें कालके समान विचरते थे, अस्त्रोंकी आगसे प्रज्वलित होते थे, सम्पूर्ण धनुर्धरोंके गुरु थे और समरांगणमें शत्रुसेनाको दग्ध किये देते थे, अपने बल और पराक्रमसे दुर्धर्ष उन द्रोणाचार्यको भी संग्राममें सामने पाकर वे पांचाल अपने मित्र पाण्डवोंके लिये सदा डटकर युद्ध करते रहे। शत्रुदमन अर्जुन! पांचाल सैनिक युद्धमें सदा शत्रुओंको जीतनेके लिये उद्यत रहते हैं। वे सूतपुत्र कर्णसे भयभीत हो कभी युद्धसे मुँह नहीं मोड़ सकते

tathā jvalantam astrāgniṁ guruṁ sarva-dhanuṣmatām | nirdahantaṁ ca samare durdharṣaṁ droṇam ojasā ||

สัญชัยกล่าวว่า—แม้ท่านโทรณะ ผู้ลุกโชนดุจเพลิงแห่งอาวุธ เป็นครูแห่งนักธนูทั้งปวง เผาผลาญกองทัพศัตรูในสมรภูมิ และยากจะต้านทานด้วยเดชกำลังของตน

तथाthus, in that manner
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
ज्वलन्तम्blazing
ज्वलन्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootज्वलत् (√ज्वल्)
FormMasculine/Neuter, Accusative, Singular
अस्त्राग्निम्the fire of weapons (missiles)
अस्त्राग्निम्:
Karma
TypeNoun
Rootअस्त्र + अग्नि
FormMasculine, Accusative, Singular
गुरुम्teacher, preceptor
गुरुम्:
Karma
TypeNoun
Rootगुरु
FormMasculine, Accusative, Singular
सर्वधनुष्मताम्of all bowmen/archers
सर्वधनुष्मताम्:
TypeNoun
Rootसर्व + धनुष्मत्
FormMasculine, Genitive, Plural
निर्दहन्तम्burning up, consuming
निर्दहन्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनिर्दहन्त् (नि: + √दह्)
FormMasculine/Neuter, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर
FormMasculine, Locative, Singular
दुर्धर्षम्hard to assail, unconquerable
दुर्धर्षम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदुर्धर्ष
FormMasculine, Accusative, Singular
द्रोणम्Drona
द्रोणम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्रोण
FormMasculine, Accusative, Singular
अमोजसाwith (his) strength/energy
अमोजसा:
Karana
TypeNoun
Rootअ + ओजस्
FormNeuter, Instrumental, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Droṇa (Droṇācārya)
P
Pāñcālas
P
Pāṇḍavas
A
Arjuna
K
Karṇa
A
astra (weapons/missiles)
B
battlefield (samara)

Educational Q&A

The verse highlights kṣatriya-dharma expressed as steadfast courage and loyalty: even against an overwhelming foe like Droṇa, the Pāñcālas do not abandon their allies, and true martial duty is shown by not turning away from battle out of fear.

Sañjaya describes the Pāñcālas’ resolve: despite facing Droṇa, who devastates armies like a blazing fire of weapons, they continue to fight firmly for the Pāṇḍavas and are not intimidated into retreat—even by Karṇa.