Shloka 38
कर्णार्जुनसमागमः — The Karṇa–Arjuna Confrontation
Cosmic Spectatorship and Vows
महाराज! सब ओर भागनेवाले योद्धाओंके कारण आपके पुत्रोंकी वह विशाल सेना भयभीत और व्याकुल हो उठी ।।
tiṣṭha tiṣṭheti ca tataḥ sūtaputrasya jalpataḥ |
na avatiṣṭhati sā senā vadhyamānā mahātmabhiḥ ||
สัญชัยกล่าวว่า—ครั้นนั้น แม้กรรณะ บุตรแห่งสารถี จะร้องซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่า “จงยืน! จงยืน!” กองทัพนั้นก็มิได้หยุดเลย เพราะถูกเหล่าปาณฑพผู้มีใจยิ่งใหญ่สังหารฟันลงไม่ขาดสาย เมื่อเหล่านักรบพากันหนีไปทุกทิศ กองทัพมหึมาของโอรสท่านก็หวาดผวาและสั่นคลอน ไม่อาจตั้งมั่นท่ามกลางการเข่นฆ่าได้
संजय उवाच
Educational Q&A
In war, mere command and reputation cannot replace morale and cohesion: when fear spreads and losses mount, an army collapses despite a leader’s urgent calls. The verse highlights the ethical and psychological reality that adharma-driven or demoralized forces often fail to ‘stand’ when tested.
Sanjaya reports to Dhritarashtra that the Kaurava host is breaking and fleeing. Karna repeatedly urges the troops to hold their ground, but the army cannot stop retreating because the Pandavas—described as ‘great-souled’—are cutting them down.