Shloka 52

अध्याय ६० — कर्णस्य पाञ्चाल-सोमक-निग्रहः

Karna’s Suppression of the Panchala–Somaka Forces

Devanagari script

भीमसेनं तव सुतो वारयामास संयुगे | तं तु भीमो मुहूर्तेन व्यश्वसूतरथध्वजम्‌,चक्रे लोकेश्चरं तत्र तेनातुष्यन्त वै जना: । आपके पुत्र दुर्योधनने युद्धस्थलमें भीमसेनको रोका। भीमसेनने दो ही घड़ीमें इस जगतके स्वामी दुर्योधनको घोड़े, सारथि, रथ और ध्वजसे वंचित कर दिया; इससे सब लोग बड़े प्रसन्न हुए

Transliteration

sañjaya uvāca | bhīmasenaṃ tava suto vārayāmāsa saṃyuge | taṃ tu bhīmo muhūrtena vyaśvasūtarathadhvajam cakre | lokeśvaraṃ tatra tenātuṣyanta vai janāḥ |

Translation

สัญชัยกล่าวว่า—ท่ามกลางศึก พระโอรสของพระองค์พยายามสกัดภีมเสน แต่ภีมเพียงไม่นานก็ทำให้ทุรโยธนะไร้ม้า ไร้สารถี ไร้รถศึก และไร้ธงชัย ครั้นผู้คนเห็นดังนั้นก็พากันยินดี

Word by Word

भीमसेनम्Bhimasena

तवof you/your

सुतःson

वारयामासchecked/stopped

संयुगेin battle

तम्him

तुbut/indeed

भीमःBhima

मुहूर्तेनin a short time/within a muhurta

व्यश्वसूतरथध्वजम्deprived of horses, charioteer, chariot and banner

चक्रेmade/did

लोकेश्वरम्lord of the world (here: Duryodhana, as king)

तत्रthere

तेनby that/thereby

अतुष्यन्तwere pleased/rejoiced

वैindeed

जनाःpeople

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Dhṛtarāṣṭra

Duryodhana

Bhīmasena (Bhīma)

battlefield (saṃyuga)

horses (aśvāḥ)

charioteer (sūta)

chariot (ratha)

banner/standard (dhvaja)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes