अध्याय ६० — कर्णस्य पाञ्चाल-सोमक-निग्रहः
Karna’s Suppression of the Panchala–Somaka Forces
आर्य! दुःशासनने भी उसकी बायीं भुजाको बींध डाला। भारत! सुनहरे पंख और झुकी हुई गाँठवाले भल्लसे घायल हुए अमर्षशील धृष्टद्युम्नने अत्यन्त कुपित हो दुःशासनपर एक भयंकर बाण चलाया ।। आपततन्तं महावेगं धृष्टद्युम्नसमीरितम् । शरैश्निच्छेद पुत्रस्ते त्रिभिरेव विशाम्पते,प्रजानाथ! धृष्टद्युम्मके चलाये हुए उस भयंकर वेगशाली बाणको अपनी ओर आते देख आपके पुत्रने तीन ही बाणोंद्वारा उसे काट डाला
sañjaya uvāca | ārya! duḥśāsanena bhīmasya bāyūṃ bhujāṃ viddhā | bhārata! suvarṇapakṣa-jhukanāla-bhallaiḥ kṣataḥ amarṣaśīlo dhṛṣṭadyumnaḥ atyantaṃ kupito duḥśāsanaṃ prati ekaṃ bhayaṅkaraṃ bāṇaṃ mumoca || āpatantaṃ mahāvegaṃ dhṛṣṭadyumna-samīritam | śaraiś ciccheda putras te tribhir eva viśāṃpate || prajānātha! dhṛṣṭadyumnena kṣiptaṃ taṃ bhayaṅkara-vegaśālinaṃ bāṇam āgacchantaṃ dṛṣṭvā tava putraḥ tribhiḥ śaraiḥ eva taṃ chittvā nyapātayat ||
โอ้ท่านผู้ประเสริฐ ทุศาสนะก็แทงแขนซ้ายของเขาเช่นกัน โอ้ภารตะ ธฤษฏทยุมน์ผู้ทนความอัปยศมิได้ ถูกศรหัวกว้างมีปีกทองและข้อศรโค้งทำให้บาดเจ็บ จึงเดือดดาลยิ่งนัก แล้วปล่อยศรอันน่าสะพรึงใส่ทุศาสนะ แต่เมื่อศรอันมหาเร็วที่ธฤษฏทยุมน์ยิงมาพุ่งเข้ามา บุตรของพระองค์ โอ้ผู้เป็นนายแห่งไพร่ฟ้า ได้ใช้ศรเพียงสามดอกตัดมันให้ขาดสิ้น
संजय उवाच
The verse highlights how anger (amarṣa) fuels escalation in conflict, while disciplined vigilance and skill can restrain immediate harm. In the ethical frame of the Mahābhārata, even rightful retaliation in war carries the danger of being driven by rage rather than measured duty.
Duḥśāsana strikes Bhīma’s left arm. Dhṛṣṭadyumna, already wounded by bhalla arrows, becomes furious and shoots a terrifying, high‑speed arrow at Duḥśāsana. Seeing it coming, Dhṛtarāṣṭra’s son (Duryodhana) intercepts and cuts that arrow down with three arrows.