Shloka 8
भीमसेनस्य वेगाभिपातः—विशोकसारथिसंवादश्च
Bhīma’s surge and dialogue with charioteer Viśoka
इस प्रकार आकाशके बाणमय हो जानेपर हमलोगोंने वहाँ यह आश्चवर्यकी बात देखी कि आकाश चारी कोई भी प्राणी उधरसे उड़कर नीचे नहीं आ सकता था ।। सात्यकिर्यतमानस्तु धर्मराजश्न पाण्डव: । तथेतराणि सैन्यानि न सम चक्कु: पराक्रमम्,उस समय प्रयत्नशील सात्यकि, धर्मराज पाए्डुपुत्र युधिष्ठिर तथा अन्यान्य सैनिक कोई पराक्रम न कर सके
sātyakir yatamānas tu dharmarājaś ca pāṇḍavaḥ | tathā itarāṇi sainyāni na śaśakuḥ parākramam ||
ครั้นเมื่อเวหากลายเป็นดั่งเต็มไปด้วยศร เราได้เห็นความอัศจรรย์—ไม่มีสัตว์ใดที่สัญจรในอากาศจะบินผ่านทิศนั้นแล้วร่อนลงได้ ในกาลนั้น แม้สาตยกิผู้เพียรพยายาม ธรรมราชยุธิษฐิระ และกองทัพอื่น ๆ ก็ไม่อาจสำแดงเดชานุภาพได้ถนัด
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how even righteous leaders and renowned warriors can be checked by overwhelming circumstances; dharma includes recognizing limits, regrouping, and responding with disciplined strategy rather than mere bravado.
Sañjaya reports that the battlefield sky is so thick with arrows that passage becomes impossible; amid this barrage, Sātyaki, Yudhiṣṭhira (Dharmarāja), and the rest of the Pāṇḍava forces cannot effectively display valor or launch a successful counteraction.