Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

कृष्णेन अर्जुनस्य प्रोत्साहनम् — Kṛṣṇa’s Exhortation to Arjuna

Prelude to Karṇa’s Slaying

शरै: कनकपुड्खैश्न चित्रा रेजुर्गजोत्तमा: । उल्काभि: सम्प्रदीप्ताग्रा: पर्वता इव भारत,भरतनन्दन! विचित्र प्रकारसे सजे हुए उत्तम हाथी सुवर्णमय पंखवाले बाणोंके लगनेसे उल्काओंद्वारा उद्दीप्त शिखरोंवाले पर्वतोंके समान शोभा पा रहे थे

śaraiḥ kanakapudkhaiś ca citrā rejur gajottamāḥ | ulkābhiḥ sampradīptāgrāḥ parvatā iva bhārata bharatanandana ||

สัญชัยกล่าวว่า—โอ ภารตะ โอ ผู้เป็นความชื่นใจแห่งวงศ์ภารตะ! ช้างชั้นเลิศที่ประดับตกแต่งอย่างวิจิตร เมื่อถูกลูกศรที่มีขนปีกสีทองก็ส่องประกายรุ่งโรจน์; ดูประหนึ่งภูผาที่มียอดเขาลุกโพลงด้วยอุกกาบาต.

शरैःby arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural
कनकपुड्खैःwith golden fletchings
कनकपुड्खैः:
Karana
TypeAdjective
Rootकनकपुड्ख
FormMasculine, Instrumental, Plural
चित्राःvariegated, splendid
चित्राः:
Karta
TypeAdjective
Rootचित्र
FormMasculine, Nominative, Plural
रेजुःshone
रेजुः:
TypeVerb
Rootराज्
FormPerfect, Third, Plural
गजोत्तमाःbest elephants
गजोत्तमाः:
Karta
TypeNoun
Rootगजोत्तम
FormMasculine, Nominative, Plural
उल्काभिःby meteors/firebrands
उल्काभिः:
Karana
TypeNoun
Rootउल्का
FormFeminine, Instrumental, Plural
सम्प्रदीप्ताग्राःhaving blazing peaks
सम्प्रदीप्ताग्राः:
Karta
TypeAdjective
Rootसम्प्रदीप्ताग्र
FormMasculine, Nominative, Plural
पर्वताःmountains
पर्वताः:
Karta
TypeNoun
Rootपर्वत
FormMasculine, Nominative, Plural
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
भरतनन्दनO descendant/son of Bharata
भरतनन्दन:
TypeNoun
Rootभरतनन्दन
FormMasculine, Vocative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra (implied by vocatives bhārata, bharatanandana)
E
elephants (gajottamāḥ)
A
arrows with golden fletching
M
meteors/firebrands (ulkāḥ)
M
mountains (parvatāḥ)

Educational Q&A

The verse offers no direct moral injunction; its ethical force lies in contrast: the grandeur of poetic imagery highlights the tragic inversion of dharma in war, where majestic elephants become radiant only through wounds, reminding the listener that beauty in battle often masks suffering.

Sañjaya describes the battlefield scene to Dhṛtarāṣṭra: elephants, decorated and prominent in the armies, are being struck by arrows with golden fletching, and their appearance is compared to mountains whose peaks blaze with meteors.