Shloka 9
कृष्णोपदेशः, अर्जुनस्य क्षमा-याचनम्, कर्णवध-अनुज्ञा
Krishna’s Counsel, Arjuna’s Apology, and Authorization for Karṇa’s Slaying
एते रथै: परिवृता वीर्यवन्तो महाबला: । भीमसेनं समासाद्य समन्तात् पर्यवारयन्,श्रुतर्वा, दुर्धर, क्राथ (क्रथन), विवित्सु, विकट (विकटानन), सम, निषंगी, कवची, पाशी, नन्द, उपनन्द, दुष्प्रधर्ष, सुबाहु, वातवेग, सुवर्चा, धनुग्राह, दुर्मद, जलसन्ध, शल और सह--ये महाबली और पराक्रमी आपके पुत्रगण, बहुसंख्यक रथोंसे घिरकर भीमसेनके पास जा पहुँचे और उन्हें सब ओरसे घेरकर खड़े हो गये
sañjaya uvāca |
ete rathaiḥ parivṛtā vīryavanto mahābalāḥ |
bhīmasenaṃ samāsādya samantāt paryavārayan |
śrutarvā durdharaḥ krāthaḥ (krathanaḥ) vivitsuḥ vikaṭaḥ (vikaṭānanaḥ) samaḥ niṣaṅgī kavacī pāśī nandaḥ upanandaḥ duṣpradharṣaḥ subāhuḥ vātavegaḥ suvarcāḥ dhanugrāhaḥ durmadaḥ jalasandhaḥ śalaḥ saha ca—ete mahābalinaḥ parākramiṇaś ca tava putrāḥ bahusaṅkhyakaiḥ rathaiḥ parivṛtya bhīmasenasya samīpaṃ jagmuḥ, taṃ ca sarvataḥ paryavārya tasthuḥ |
สัญชัยกล่าวว่า—เหล่านักรบผู้ทรงเดช มีกำลังกล้าและมหาพละ ถูกล้อมด้วยรถศึกของตน ได้เข้าประชิดภีมเสนแล้วโอบล้อมไว้ทุกทิศ. ศฺรุตรวา ทุรธร กราถะ (กรถนะ) วิวิตสุ วิกฏะ (วิกฏานนะ) สมะ นิษังคี กวจี ปาศี นันทะ อุปนันทะ ทุษประธรรษ สุพาหุ วาตเวค สุวรรจา ธนุคราหะ ทุรมทะ ชลสันธะ ศละ และ สหะ—โอ้พระราชา บุตรของพระองค์ผู้มหากำลังและกล้าหาญเหล่านี้ ยกทัพรถศึกเป็นอันมากเข้าหาภีม แล้วตั้งวงล้อมเขาไว้รอบด้าน.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a recurring Mahābhārata tension between individual prowess and collective strategy: in war, even extraordinary strength (Bhīma’s) is met with coordinated force. Ethically, it reflects the battlefield’s grim logic—victory often depends less on single combat ideals and more on tactical containment and numbers.
Sañjaya reports that many of Dhṛtarāṣṭra’s sons/warriors, riding in numerous chariots, advance toward Bhīma and form an encircling ring around him, attempting to trap and overwhelm him from all directions.