Shloka 693

उद्वृत्तानां यथा वृष्टया सागराणां भयावह: । प्रजानाथ! उस समय उनके आनेसे बड़ा भारी कोलाहल होने लगा, मानो वर्षसे बढ़े हुए समुद्रोंकी भयानक गर्जना हो रही हो

udvṛttānāṃ yathā vṛṣṭyā sāgarāṇāṃ bhayāvahaḥ | prajānātha! tadā teṣām āgamane mahān kolāhalo 'bhavat, varṣeṇa vardhitānāṃ sāgarāṇāṃ bhīṣaṇā garjanā iva ||

สัญชัยกล่าวว่า— ข้าแต่เจ้าแห่งปวงชน! ครั้นพวกเขามาถึง ก็เกิดโกลาหลใหญ่ น่าสะพรึงดุจเสียงคำรามของมหาสมุทรที่พองตัวด้วยสายฝน

उद्वृत्तानाम्of the swollen/raised (ones)
उद्वृत्तानाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootउद्वृत्त (उद्+वृत्, कृदन्त-विशेषण)
FormNeuter, Genitive, Plural
यथाas/just as
यथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयथा
वृष्ट्याby rain
वृष्ट्या:
Karana
TypeNoun
Rootवृष्टि
FormFeminine, Instrumental, Singular
सागराणाम्of the oceans
सागराणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसागर
FormMasculine, Genitive, Plural
भयावहःterrifying
भयावहः:
Karta
TypeAdjective
Rootभयावह
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रजानाथO lord of the people
प्रजानाथ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootप्रजानाथ
FormMasculine, Vocative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
P
prajānātha (address to Dhṛtarāṣṭra)
O
oceans (sāgarāḥ)
R
rains (vṛṣṭi)

Educational Q&A

The verse highlights how collective violence and martial momentum can swell beyond control—like rain-fed oceans—creating fear and drowning out discernment; it implicitly warns that unchecked conflict becomes an impersonal, overwhelming force.

Sañjaya reports to the king that, at the moment of the warriors’ arrival/advance, a massive clamor erupted on the battlefield, compared to the dreadful roaring of oceans swollen by monsoon rains.