Shloka 48
कर्णनिधनश्रवणम् — Hearing of Karṇa’s Fall and Dhṛtarāṣṭra’s Lament
मावेल्लकास्तुण्डिकेरा: सावित्रीपुत्रकाश्च ये । प्राच्योदीच्या: प्रतीच्याश्न दाक्षिणात्याशक्ष मारिष
mā vellakāstuṇḍikerāḥ sāvitrīputrakāś ca ye | prācyodīcyāḥ pratīcyāś ca dākṣiṇātyāś ca māriṣa ||
สัญชัยกล่าวว่า—“ไม่เพียงชาวเวลลกะและชาวตุณฑิเกระ และผู้ที่เรียกว่า ‘บุตรแห่งสาวิตรี’ เท่านั้น หากแต่ชนจากทิศตะวันออก ทิศเหนือ ทิศตะวันตก และทิศใต้—จากทุกทิศทุกทาง—ก็เข้าร่วมอยู่ด้วย โอ้ท่านผู้ควรเคารพ.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the vast, pan-regional scale of the conflict: people from every direction are drawn into the war. Ethically, it highlights how collective choices and alliances can expand a dispute into a widespread calamity, implicating many communities beyond the original quarrel.
Sañjaya is reporting to Dhṛtarāṣṭra, listing various peoples and regions to convey that forces are not limited to a few groups; contingents from the East, North, West, and South are also present/engaged, emphasizing the breadth of participation in the Kurukṣetra war.