Shloka 29
Adhyāya 36: Ghora-yuddha-varṇanam
A Clinical Description of the Intensified Engagement
पताकिनं वज्जनिपातनि:स्वनं सिताश्चयुक्ते शुभतूणशोभितम् । इमं समास्थाय रथं रथर्षभं रणे हनिष्याम्यहमर्जुनं बलात्,“यह रथ सब रथोंसे उत्तम है। इसमें पताकाएँ फहरा रही हैं, सफेद घोड़े जुते हुए हैं और सुन्दर तरकस इसकी शोभा बढ़ाते हैं। चलते समय इस रथकी धमकसे वज्रपातके समान शब्द होता है। मैं इस रथपर बैठकर रणभूमिमें अर्जुनको बलपूर्वक मार डालूँगा
patākinaṃ vajranipātaniḥsvanaṃ sitāśvayukte śubhatūṇaśobhitam | imaṃ samāsthāya rathaṃ ratharṣabhaṃ raṇe haniṣyāmy aham arjunaṃ balāt ||
สัญชัยกล่าวว่า—“รถศึกนี้มีธงรบโบกสะบัด เสียงครืนครั่นยามเคลื่อนดุจสายฟ้าฟาด เทียมด้วยม้าขาว และประดับด้วยแล่งศรอันงดงาม เมื่อขึ้นสู่รถศึกอันประเสริฐยิ่งนี้แล้ว ข้าพเจ้าจะสังหารอรชุนในสนามรบด้วยกำลังล้วน ๆ”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how martial confidence and attachment to power (strength, weapons, a superior chariot) can generate certainty about outcomes in war. Ethically, it points to the Mahābhārata’s recurring tension: human resolve and boastful agency versus the larger forces of dharma, destiny, and the consequences of violence.
Sañjaya reports a warrior’s declaration: admiring an excellent, thunderous chariot with banners, white horses, and fine quivers, he vows to mount it and kill Arjuna in battle by force. It functions as battlefield rhetoric—an assertion of dominance immediately before or during combat.