कर्णेन व्यूहविधानम् — Karṇa’s Battle Formation and the Pāṇḍava Counter-Plan
Adhyāya 31
सत्यव्रत महाभाग द्विषतां तापवर्धन | मद्रेश्वर रणे शूर परसैन्यभयंकर,“महाभाग! सत्यव्रत! शत्रुओंका संताप बढ़ानेवाले मद्रराज! रणवीर! शत्रुसैन्यभयंकर! वक्ताओंमें श्रेष्ठ! आपने कर्णकी बात सुनी है। उसीके अनुसार इन राजसिंहोंके बीचमें मैं स्वयं आपका वरण करता हूँ
satyavrata mahābhāga dviṣatāṁ tāpavardhana | madreśvara raṇe śūra parasainyabhayaṅkara | vaktṝṇāṁ śreṣṭha! āpne karṇakī bāta sunī hai; usīke anusāra in rājasiṁhoṁ ke bīca meṁ maiṁ svayaṁ āp kā varaṇa kartā hūṁ |
สัญชัยกล่าวว่า “โอ้ผู้ทรงศีลสัตย์ ผู้มีบุญวาสนา ผู้เพิ่มความร้อนรุ่มแก่ศัตรู! โอ้เจ้าแห่งมทร ผู้กล้าในสนามรบ ผู้เป็นความหวาดหวั่นแก่กองทัพฝ่ายตรงข้าม ผู้เลิศในหมู่วาทะ! ท่านได้ฟังถ้อยคำของกรรณะแล้ว ตามถ้อยคำนั้น ท่ามกลางเหล่ากษัตริย์ดุจราชสีห์นี้ เราเลือกท่านด้วยตนเอง”
संजय उवाच
The verse highlights how political-military decisions are framed through honorific praise and public commitment: choosing an ally or leader is presented as a matter of reputation, steadfastness, and the ability to inspire fear in the enemy—ethical authority and martial competence together.
Sañjaya addresses the king of Madra (Śalya) with a string of epithets, noting that he has heard Karṇa’s proposal or words; then, in the presence of assembled kings, Sañjaya declares that he chooses/accepts Śalya in accordance with Karṇa’s plan—signaling a formal alignment in the war context.