Shloka 14

कर्णेन व्यूहविधानम् — Karṇa’s Battle Formation and the Pāṇḍava Counter-Plan

Adhyāya 31

Devanagari script

तदिदं हतभूयिष्ठं बल॑ मम नराधिप । पूर्वमप्यल्पकै: पार्थर्हत॑ं किमुत साम्प्रतम्‌,“नरेश्वर! इस प्रकार मेरी इस सेनाका अधिकांश भाग नष्ट हो चुका है। पहले भी जब अपनी सारी सेना मौजूद थी, अल्पसंख्यक कुन्तीकुमारोंने कौरवसेनाका नाश कर दिया था। फिर इस समय तो कहना ही क्या है?

Translation

สัญชัยกล่าวว่า “ข้าแต่นราธิปะ ด้วยประการฉะนี้ กองทัพของข้าพเจ้าถูกสังหารเสียเป็นส่วนใหญ่แล้ว. ก่อนหน้านี้ แม้พวกปาณฑพซึ่งมีจำนวนน้อยก็ยังทำลายกองทัพเการพได้; แล้วบัดนี้จะกล่าวสิ่งใดได้เล่า”

Word by Word

tatthat

idamthis

hata-bhūyiṣṭhammostly slain / with the greater part killed

balamarmy, force

mamaof me, my

nara-adhipaO king (lord of men)

pūrvamformerly, earlier

apieven, also

alpakaiḥby a few (men)

pārthaO Pārtha (son of Pṛthā)

hatamslain, destroyed

kimwhat?

utathen, moreover

sāmpratamnow, at present

Speaker

संजय उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes