Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

काकोपमोपदेशः

The Crow-and-Swan Exemplum as Counsel to Karṇa

निपतन्ती महोल्केव व्यराजच्छिखिसंनिभा । सुवर्णमय दण्डवाली वह शक्ति आकाशसे गिरती हुई बड़ी भारी उल्काके समान महान्‌ शब्दके साथ गिर पड़ी। उस समय वह अग्निके तुल्य प्रकाशित हो रही थी ।। शक्ति विनिहतां दृष्टवा पुत्रस्तव विशाम्पते

nipatantī maholkeva vyarājacchikhisaṃnibhā | suvarṇamaya-daṇḍavālī sā śaktir ākāśāt girtī huī baṛī bhārī ulkāke samān mahān śabdake sāth gir paṛī | tasmin samaye sā agni-tulya prakāśit ho rahī thī || śakti-vinihatāṃ dṛṣṭvā putras tava viśāmpate

สัญชัยกล่าวว่า: ศักติอันมีด้ามทองนั้นร่วงจากฟากฟ้าด้วยเสียงกึกก้องดุจอุกกาบาตมหึมา สว่างโชติช่วงประหนึ่งเปลวเพลิง. ครั้นเห็นอาวุธนั้นสังหารเป้าหมาย โอ้เจ้าแห่งหมู่ชน บุตรของท่านก็สะท้านต่อภาพนั้น; เพราะเมื่อมหาอัสตราถูกปล่อยแล้ว แรงพุ่งของมันย่อมเป็นดุจชะตา และผลแห่งความมุ่งร้ายย่อมบีบให้ผู้คนเผชิญหน้า.

निपतन्तीfalling down
निपतन्ती:
Karta
TypeVerb
Rootनि+पत्
Formशतृ (present active participle), Feminine, Nominative, Singular
महा-उल्का-इवlike a great meteor
महा-उल्का-इव:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootमहा + उल्का + इव
Formtrue
विराजत्shining
विराजत्:
Karta
TypeVerb
Rootवि+राज्
Formशतृ (present active participle), Feminine, Nominative, Singular
शिखि-संनिभाresembling fire
शिखि-संनिभा:
Karta
TypeAdjective
Rootशिखिन् + संनिभ
FormFeminine, Nominative, Singular
शक्तिम्the spear (weapon)
शक्तिम्:
Karma
TypeNoun
Rootशक्ति
FormFeminine, Accusative, Singular
विनिहताम्struck down, slain
विनिहताम्:
Karma
TypeVerb
Rootवि+नि+हन्
Formक्त (past passive participle), Feminine, Accusative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Adhikarana
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive), true
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
तवyour
तव:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular, Second
विशाम्-पतेO lord of the people
विशाम्-पते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविश् + पति
FormMasculine, Vocative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra
D
Duryodhana
Ś
śakti (spear/javelin weapon)
Ā
ākāśa (sky)
M
maholkā (meteor)