Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

अध्याय २६ — शल्यस्य सारथ्य-नियोजनं, कर्णस्य प्रस्थानं, उत्पातदर्शनं च

Chapter 26: Śalya appointed as charioteer; Karṇa’s departure; portents

सत्यसेनस्टत्रिभिर्बाणैरविव्याध युधि पाण्डवम्‌ । मित्रदेवस्त्रिषष्टया तु चन्द्रदेवस्तु सप्तभि:,सत्यसेनने तीन, मित्रदेवने तिरसठ, चन्द्रदेवने सात, मित्रवर्माने तिहत्तर, सौश्रुतिने सात, श्रुवंज॑यने बीस तथा सुशमने नौ बाणोंसे युद्धस्थलमें पाण्डुपुत्र अर्जुनको बींध डाला

sañjaya uvāca | satyasenas tu tribhir bāṇair avivyādha yudhi pāṇḍavam | mitradevas triṣaṣṭyā tu candradevas tu saptabhiḥ | mitravarmā tu tri-saptatyā sauśrutiḥ saptabhiḥ | śruvañjayo viṃśatyā tathā suśamā navabhiḥ ||

สัญชัยกล่าวว่า—ท่ามกลางสมรภูมิอันคับคั่ง สัตยเสนะยิงศรสามดอกแทงอรชุน โอรสแห่งปาณฑุ มิตรเทวะยิงหกสิบสามดอก จันทรเทวะยิงเจ็ดดอก ต่อจากนั้น มิตรวรมายิงเจ็ดสิบสามดอก เสาศรุติยิงเจ็ดดอก ศรุตัญชัยยิงยี่สิบดอก และสุศรมายิงเก้าดอก ครั้นแล้วนักรบจำนวนมากก็ร่วมกันโปรยศรใส่อรชุนดุจห่าฝนในสนามรบ.

सत्यसेनःSatyasena (a warrior)
सत्यसेनः:
Karta
TypeNoun
Rootसत्यसेन
FormMasculine, Nominative, Singular
त्रिभिःwith three
त्रिभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootत्रि
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
बाणैःwith arrows
बाणैः:
Karana
TypeNoun
Rootबाण
FormMasculine, Instrumental, Plural
अविव्याधpierced
अविव्याध:
TypeVerb
Rootव्यध्
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular, Parasmaipada
युधिin battle
युधि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुध्
FormFeminine, Locative, Singular
पाण्डवम्the Pandava (Arjuna)
पाण्डवम्:
Karma
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Accusative, Singular
मित्रदेवःMitradeva (a warrior)
मित्रदेवः:
Karta
TypeNoun
Rootमित्रदेव
FormMasculine, Nominative, Singular
त्रिषष्ट्याwith sixty-three
त्रिषष्ट्या:
Karana
TypeNoun
Rootत्रिषष्टि
FormFeminine, Instrumental, Singular
तुbut/and (emphatic)
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
चन्द्रदेवःChandradeva (a warrior)
चन्द्रदेवः:
Karta
TypeNoun
Rootचन्द्रदेव
FormMasculine, Nominative, Singular
तुand/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
सप्तभिःwith seven
सप्तभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootसप्त
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
S
Satyasena
M
Mitradeva
C
Candradeva
M
Mitravarmā
S
Sauśruti
Ś
Śruvañjaya
S
Suśamā
A
Arjuna
P
Pāṇḍava

Educational Q&A

The verse underscores the harsh reality of kṣatriya warfare: fame and advantage are pursued through martial force, often by coordinated attacks. Ethically, it highlights how the battlefield compresses moral life into duty, endurance, and resolve amid violence, setting the stage for reflections on dharma under extreme conditions.

Sañjaya reports that several warriors—Satyasena, Mitradeva, Candradeva, Mitravarmā, Sauśruti, Śruvañjaya, and Suśamā—strike Arjuna with specified numbers of arrows, describing a concentrated missile-assault on him during the battle.