Shloka 31
अध्याय २६ — शल्यस्य सारथ्य-नियोजनं, कर्णस्य प्रस्थानं, उत्पातदर्शनं च
Chapter 26: Śalya appointed as charioteer; Karṇa’s departure; portents
अश्वानां पततां चापि प्रासानामृष्टिभि: सह । गदानां परिघानां च शक्तितोमरपट्टिशै:
aśvānāṃ patatāṃ cāpi prāsānām ṛṣṭibhiḥ saha | gadānāṃ parighānāṃ ca śaktitomarapaṭṭiśaiḥ ||
สัญชัยกล่าวว่า “ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ม้าก็ล้มลง หอกพร้อมหลาว และทั้งกระบองกับท่อนไม้เหล็ก—พร้อมศักติ โทมร และขวานศึก ในบัญชีอันอำมหิตของอาวุธและความสูญเสียนี้ ย่อมเห็นกลไกสงครามอันไร้เมตตา ที่ทั้งชีวิตและเครื่องมือแห่งความรุนแรงถูกกวาดเข้าสู่ความพินาศพร้อมกัน”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse functions as a stark reminder of the dehumanizing scale of war: life (even horses) and weaponry are reduced to a falling, collapsing mass. Ethically, it invites reflection on the cost of conflict even when framed within kṣatriya-dharma.
Sañjaya is describing the battlefield scene to Dhṛtarāṣṭra, listing the kinds of weapons present and indicating that horses and armaments are falling amid intense combat.