Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Śalya’s Objection to Sārathya and Duryodhana’s Conciliation (शल्यमन्यु-प्रशमनम् / Sārathyāṅgīkāra)

नकुलस्तु ततो विद्ध: सूतपुत्रेण भारत | अशीत्याशीविषप्रख्यै: सूतपुत्रमविध्यत,भारत! सूतपुत्रके द्वारा घायल होकर नकुलने उसे भी विषधर सर्पोंके समान अस्सी बाणोंसे क्षत-विक्षत कर दिया

nakulastu tato viddhaḥ sūtaputreṇa bhārata | aśītyāśīviṣaprakhyaiḥ sūtaputramavidhyat, bhārata! |

สัญชัยกล่าวว่า: ครั้นนกุลถูกบุตรแห่งสารถียิงถูกแล้ว โอ้ภารตะ เขาก็โต้ตอบด้วยการยิงบุตรแห่งสารถีนั้นด้วยลูกศรแปดสิบดอก ดุจอสรพิษมีพิษร้าย

नकुलःNakula
नकुलः:
Karta
TypeNoun
Rootनकुल
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
ततःthen/from there
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
विद्धःpierced/wounded
विद्धः:
TypeVerb
Rootव्यध्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
सूतपुत्रेणby the charioteer’s son (Karna)
सूतपुत्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootसूतपुत्र
FormMasculine, Instrumental, Singular
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
अशीतिःeighty
अशीतिः:
TypeNoun
Rootअशीति
FormFeminine, Nominative, Singular
आशीविषप्रख्यैःwith (arrows) like venomous serpents
आशीविषप्रख्यैः:
Karana
TypeAdjective
Rootआशीविषप्रख्य
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
सूतपुत्रम्the charioteer’s son (Karna)
सूतपुत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootसूतपुत्र
FormMasculine, Accusative, Singular
अविध्यत्pierced/struck
अविध्यत्:
TypeVerb
Rootव्यध्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
N
Nakula
S
Sūtaputra (son of a sūta/charioteer’s son)
A
arrows

Educational Q&A

The verse highlights the harsh reciprocity inherent in battlefield ethics: a warrior who is struck responds with measured but forceful counteraction, reflecting kṣatriya-dharma where endurance, retaliation, and martial competence operate within the accepted rules of combat.

Sañjaya reports that Nakula is first wounded by the Sūtaputra; immediately afterward, Nakula counters by striking the same opponent with eighty arrows described as serpent-like in their deadly force.