Shloka 13

Bhīmasena–Drauṇi Mahāyuddha

Chariot Duel and Astra-Exchange

Devanagari script

ततस्तु त्वरयन्‌ योधान्‌ शड्खशब्देन मारिष । कर्णो निष्कर्षयामास कौरवाणां महद्‌ बलम्‌,मान्यवर! तदनन्तर शंखध्वनिके द्वारा योद्धाओंको जल्दी करनेका आदेश देते हुए कर्णने कौरवोंकी विशाल वाहिनीको शिविरोंसे बाहर निकाला

Transliteration

tatastu tvarayan yodhān śaṅkhaśabdena māriṣa | karṇo niṣkarṣayāmāsa kauravāṇāṃ mahad balam ||

Translation

สัญชัยกล่าวว่า ต่อมา กรรณะได้เร่งเร้านักรบทั้งหลายด้วยเสียงสังข์อันกึกก้อง แล้วนำกองทัพใหญ่ของกุรุออกจากค่าย. ด้วยสัญญาณแห่งเสียงและความเร่งด่วนของแม่ทัพ กองทัพทั้งมวลจึงเคลื่อนสู่สนามรบอย่างเป็นระเบียบ.

Word by Word

• ततः: then, thereafter
• Type: Indeclinable
• Root: तद्

• तु: but, indeed
• Type: Indeclinable
• Root: तु

• त्वरयन्: hastening (urging to hurry)
• त्वरयन्: Karta
• Type: Verb
• Root: त्वरय्
• Form: शतृ (वर्तमान कृदन्त), Masculine, Nominative, Singular

• योधान्: warriors
• योधान्: Karma
• Type: Noun
• Root: योध
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• शङ्खशब्देन: by the sound of the conch
• शङ्खशब्देन: Karana
• Type: Noun
• Root: शङ्खशब्द
• Form: Masculine, Instrumental, Singular

• मारिष: O venerable sir!
• Type: Noun
• Root: मारिष
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• कर्णः: Karna
• कर्णः: Karta
• Type: Noun
• Root: कर्ण
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• निष्कर्षयामास: drew out, brought out
• Type: Verb
• Root: निष्कृष्
• Form: लिट् (परस्मैपद, कथन-भूतार्थे), Perfect (narrative past), Third, Singular, Parasmaipada

• कौरवाणाम्: of the Kauravas
• Type: Noun
• Root: कौरव
• Form: Masculine, Genitive, Plural

• महत्: great, huge
• Type: Adjective
• Root: महत्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• बलम्: army, force
• बलम्: Karma
• Type: Noun
• Root: बल
• Form: Neuter, Accusative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Karna
• Kauravas
• conch (śaṅkha)
• army/host (bala)
• camp (implied by ‘led out’)