Mahabharata (Gita Press) 7.175.51 - Drona Parva, Adhyaya 175, Shloka 51
देखो, जैसे सिंहसे पीड़ित हुए मृग भागते हैं, उसी प्रकार इस आधी रातके समय सूतपुत्रके द्वारा की हुई बाण-वर्षासे व्यथित हो ये पांचाल सैनिक भागे जा रहे हैं ।।
śrīvāyudeva uvāca |
paśyata, yathā siṃhena pīḍitā mṛgā dhāvanti, tathārdharātrasamaye sūtaputreṇa kṛtāyā bāṇavarṣāyā vyathitā ime pāñcālāḥ sainikā dhāvanti ||
etasyaivaṃ pravṛddhasya sūtaputrasya saṃyuge |
niṣeddhā vidyate nānyas tvām ṛte bhīmavikrama, bhayaṅkara-parākrama vīra |
asmīn yuddhasthale tvadanyo nāsti yo ’syaivaṃ vardhamānasya sūtaputrasya karṇasya gatiṃ nivārayitum arhati ||
พระวายุตรัสว่า “จงดูเถิด—ดุจดังฝูงกวางที่ถูกสิงห์คุกคามย่อมแตกตื่นหนีไปฉันใด ในยามเที่ยงคืนนี้เอง เหล่าทหารปัญจาละซึ่งถูกพายุศรที่กรรณะ บุตรแห่งสารถี โปรยปรายใส่จนระทม ก็พากันวิ่งหนีเอาชีวิตรอดฉันนั้น ในศึกนี้ เมื่อการบุกกระหน่ำของกรรณะยิ่งทวีขึ้น ก็ไม่มีผู้ใดจะสกัดเขาได้ นอกจากท่านเท่านั้น โอ้ภีมะผู้มีฤทธิ์เดชยิ่ง วีรบุรุษผู้กล้าหาญน่าเกรงขาม ในสมรภูมินี้ นอกจากท่านแล้วไม่มีนักรบผู้ใดสมควรจะหยุดกรรณะที่รุกคืบมาเช่นนี้ได้”
श्रीवायुदेव उवाच
Educational Q&A
The passage highlights battlefield dharma: when many are overwhelmed by fear and superior force, responsibility concentrates upon the one capable leader. Valor is framed as ethical duty—Bhīma is urged to act not for pride, but to protect allies and restore balance against unchecked violence.
At midnight, Karṇa’s intense barrage of arrows causes the Pāñcāla troops to break ranks and flee like deer chased by a lion. Vāyu addresses Bhīma, declaring that only Bhīma has the strength and courage to stop Karṇa’s advancing momentum on the battlefield.
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Mahabharata (Gita Press) in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.