Shloka 29
भीष्मपर्व — अध्याय ९६: सौभद्रस्य आक्रमणम्, अलम्बुसस्य प्रतिविधानम्
Abhimanyu’s assault; Alambusa’s counter-engagement
विशिरस्कैर्मनुष्यैश्व च्छिन्नगात्रैश्न वारणै: । अश्वैः सम्भिन्नदेहैश्व संकीर्णाभूद् वसुन्धरा
viśiraskair manuṣyaiś ca chinnagātraiś ca vāraṇaiḥ | aśvaiḥ sambhinnadehaiś ca saṅkīrṇābhūd vasundharā ||
ณ ที่นั้น พสุธาถูกปกคลุมปะปนไปด้วยมนุษย์ไร้ศีรษะ ช้างที่ถูกฟันขาดเป็นท่อน และม้าที่ร่างกายแหลกฉีกกระจาย จนพื้นดินประหนึ่งถูกปูด้วยซากแห่งความรุนแรง
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the stark human and animal cost of warfare: even when fought under the banner of dharma, battle produces immense suffering and destruction, inviting reflection on responsibility, restraint, and the tragic consequences of violence.
Sanjaya describes the battlefield scene to Dhritarashtra: the ground is covered with headless soldiers, mutilated elephants, and mangled horses, conveying the intensity and carnage of the ongoing Kurukshetra conflict.