Previous Verse
Next Verse

Shloka 55

Adhyāya 86: Irāvān’s Lineage, Cavalry Clash, and the Māyā-Duel Ending in Irāvān’s Fall

दृष्टवा मद्रेश्वररथं धार्तराष्ट्रा: पराड्मुखम्‌ । सर्वे विमनसो भूत्वा नेदमस्तीत्यचिन्तयन्‌,मद्रराजके रथको युद्धसे विमुख हुआ देख आपके सभी पुत्र मन-ही-मन दुःखी हो सोचने लगे--शायद अब मद्रराजका जीवन शेष नहीं है

dṛṣṭvā madreśvara-rathaṃ dhārtarāṣṭrāḥ parāṅmukham | sarve vimanaso bhūtvā nedam astīty acintayan ||

สัญชัยกล่าวว่า—เมื่อเห็นรถศึกของเจ้าแห่งมทราหันหลังจากการรบ บุตรทั้งหลายของธฤตราษฏระต่างหดหู่ ในใจคิดว่า “เป็นไปไม่ได้” ราวกับว่าชีวิตของกษัตริย์มทราไม่ปลอดภัยแล้ว

दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Adhikarana
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), कर्तरि
मद्रेश्वर-रथम्the chariot of the king of Madra
मद्रेश्वर-रथम्:
Karma
TypeNoun
Rootमद्रेश्वररथ
FormMasculine, Accusative, Singular
धार्तराष्ट्राःthe sons of Dhṛtarāṣṭra / the Dhārtarāṣṭras
धार्तराष्ट्राः:
Karta
TypeNoun
Rootधार्तराष्ट्र
FormMasculine, Nominative, Plural
पराङ्मुखम्turned away; facing away
पराङ्मुखम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपराङ्मुख
FormMasculine, Accusative, Singular
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
विमनसःdejected; downcast
विमनसः:
Karta
TypeAdjective
Rootविमनस्
FormMasculine, Nominative, Plural
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Adhikarana
TypeVerb
Rootभू
Formक्त्वा (absolutive/gerund), कर्तरि
not
:
TypeIndeclinable
Root
इदम्this
इदम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Nominative, Singular
अस्तिis; exists
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent (लट्), Third, Singular, Parasmaipada
इतिthus; thinking/quoting marker
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
अचिन्तयन्they thought; they reflected
अचिन्तयन्:
TypeVerb
Rootचिन्त्
FormImperfect (लङ्), Third, Plural, Parasmaipada

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra’s sons (Kauravas)
M
Madreśvara (King of Madra)
M
Madra (kingdom)
C
chariot (ratha)