Shloka 75
अध्याय ८० — मध्यंदिन-रणवृत्तान्तः
Yudhiṣṭhira–Śrutāyu encounter; Cekitāna–Gautama clash; Abhimanyu pressure; Arjuna’s redeployment
द्रोणाचार्यके पैने बाणोंसे पीड़ित हुई वह सेना विक्षुब्ध महासागरके समान वहीं चक्कर काटने लगी ।।
sañjaya uvāca |
droṇācāryakaiḥ painaiḥ bāṇaiḥ pīḍitā sā senā vikṣubdha-mahāsāgara-samānaiva tatraiva cakraṃ kāṭayām āsa ||
tathā dṛṣṭvā ca tat sainyaṃ jahaṣe tāvakaṃ balam |
dṛṣṭvā cācāryaṃ susaṅkruddhaṃ patantaṃ ripu-vāhinīm |
cukruśuḥ sarvato yodhāḥ sādhu sādhv iti bhārata ||
กองทัพนั้นถูกศรอันคมของโทรณะทิ่มแทงจนระทม ก็หมุนวนอยู่กับที่ดุจมหาสมุทรที่ปั่นป่วนเดือดพล่าน ครั้นฝ่ายท่านเห็นดังนั้น กองทัพของท่านก็โห่ร้องยินดี เมื่อเห็นอาจารย์โทรณะเดือดดาลสุดขีด พุ่งเข้าทลายแนวข้าศึก ขณะที่กองทัพปาณฑพถอยร่น เหล่านักรบทุกทิศจึงร้องก้องว่า “สาธุ! สาธุ!” โอ ภารตะ
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how battlefield momentum and charismatic leadership (Drona’s furious charge) can sway collective emotion—turning violence into an occasion for celebration. It invites reflection on the ethical tension in war: tactical success earns applause, yet the same acts intensify the sorrowful reality of fratricidal conflict.
Drona’s sharp arrows batter the opposing host so severely that it churns in confusion like a storm-tossed ocean. Seeing Drona enraged and pressing hard into the enemy while the Pandava ranks give ground, the Kaurava warriors rejoice and shout ‘sādhu, sādhu’ in praise of him.