Next Verse

Shloka 1

Adhyāya 78 — Bhīṣma’s Advance, Duryodhana’s Rally, and Concurrent Duels (भीष्मस्याभ्युद्यमः, दुर्योधनस्योत्साहवचनम्, विविधयुद्धवर्णनम्)

[दाक्षिणात्य अधिक पाठके २ ३ *लोक मिलाकर कुल ४१ ६ “लोक हैं।] #.5०3८६>- | अर । जहा पञ्चसप्ततितमोब ध्याय: छठे दिनके युद्धका आरम्भ, पाण्डव तथा कौरव-सेनाका क्रमश: मकरव्यूह एवं क्रौचव्यूह बनाकर युद्धमें प्रवृत्त होना संजय उवाच ते विश्रम्य ततो राजन्‌ सहिता: कुरुपाण्डवा: । व्यतीतायां तु शर्वर्या पुनर्युद्धाय निर्ययु:,संजय कहते हैं--राजन्‌! रातको विश्राम करनेके अनन्तर जब वह रात बीत गयी, तब कौरव और पाण्डव पुनः युद्धके लिये साथ-साथ निकले

sañjaya uvāca | te viśramya tato rājan sahitāḥ kuru-pāṇḍavāḥ | vyatītāyāṃ tu śarvaryā punar yuddhāya niryayuḥ ||

สัญชัยกล่าวว่า “ข้าแต่ราชัน ครั้นพักผ่อนแล้ว เมื่อราตรีนั้นล่วงไป กุรุและปาณฑพพร้อมด้วยกองทัพของตน ก็ออกไปสู่สงครามอีกครั้ง”

संजयःSanjaya
संजयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंजय
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
विश्रम्यhaving rested
विश्रम्य:
TypeVerb
Rootवि-श्रम्
FormAbsolutive (क्त्वा-प्रत्यय, ल्यप्), Active sense
ततःthen/thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
सहिताःtogether/assembled
सहिताः:
TypeAdjective
Rootसहित
FormMasculine, Nominative, Plural
कुरु-पाण्डवाःthe Kurus and the Pandavas
कुरु-पाण्डवाः:
Karta
TypeNoun
Rootकुरु + पाण्डव
FormMasculine, Nominative, Plural
व्यतीतायाम्when (it) had passed
व्यतीतायाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootवि-अति-इ (व्यतीत)
FormPast passive participle (क्त), Feminine, Locative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
शर्वर्याम्in the night (i.e., when the night was over)
शर्वर्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशर्वरी
FormFeminine, Locative, Singular
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
युद्धायfor battle
युद्धाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Dative, Singular
निर्ययुःwent out/marched forth
निर्ययुः:
TypeVerb
Rootनि-यि (या)
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Plural, Parasmaipada

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra
K
Kurus
P
Pāṇḍavas
N
night (śarvarī)
B
battle (yuddha)