Shloka 50
भीष्मधनंजयद्वैरथम्
Bhīṣma–Dhanaṃjaya Duel and the Opening Clash
रथेषां रथचक्रे च चिक्रीडतुररिंदमौ । वे दोनों शत्रुओंका दमन करनेवाले तथा अत्यन्त बलवान् थे। अतः एक-दूसरेके घोड़ों, ध्वजाओं, रथके ईषादण्ड तथा पहियोंको बाणोंसे बीधकर खेल-सा करने लगे || ४९ ह ।। ततः क्रुद्धो महाराज भीष्म: प्रहरतां वर:
ratheṣāṁ rathacakre ca cikrīḍatur arindamau | tataḥ kruddho mahārāja bhīṣmaḥ praharatāṁ varaḥ ||
สัญชัยกล่าวว่า—วีรบุรุษผู้ปราบศัตรูทั้งสองนั้นรบประหนึ่งเล่นกีฬา ยิงศรใส่รถศึกและแม้กระทั่งล้อรถศึก เขาทั้งสองเจาะด้วยศรทั้งม้า ธง รถศึกส่วนคานลาก และล้อ เพื่อทดสอบฝีมือกันและกัน ครั้นแล้ว ข้าแต่มหาราช ภีษมะผู้เลิศในหมู่นักรบก็กริ้วขึ้น และเตรียมลงมือโจมตีอย่างจริงจัง
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the warrior ethos: mastery and restraint can appear as 'play' even amid lethal combat, but unchecked anger quickly escalates the encounter—implying the ethical need to govern wrath even while fulfilling kṣatriya duty.
Sañjaya describes two expert combatants exchanging precise arrow-shots at chariots and wheels as a display of skill; then Bhīṣma becomes angry, signaling a shift from sportive testing to more forceful, consequential fighting.