Shloka 50
Rajo-dhūli-saṃmūḍha-saṅgrāmaḥ
The Dust-Obscured Battle and Mutual Charges
ततो भीष्म: शान्तनवो नित्यं मण्डलकार्मुक:ः । मुमोच बाणान् दीप्ताग्रानहीनाशीविषानिव,उस समय शान्तनुनन्दन भीष्म अपने धनुषको खींचकर गोल बना देते और उसके द्वारा विषैले सर्पोंकी भाँति भयंकर प्रज्वलित अग्रभागवाले बाणोंकी निरन्तर वर्षा करते थे
tato bhīṣmaḥ śāntanavo nityaṁ maṇḍalakārmukaḥ | mumoca bāṇān dīptāgrān ahīn āśīviṣān iva ||
แล้วภีษมะ โอรสแห่งศานตนุ ผู้ชำนาญในการชักคันศรเป็นวงอยู่เสมอ ก็ปล่อยศรปลายลุกโชติช่วง น่าสะพรึงดุจอสรพิษ มีพิษร้าย โปรยลงมาไม่ขาดสาย
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the awe-inspiring power of disciplined skill in warfare, while implicitly reminding the reader that such mastery, when deployed in a fratricidal war, intensifies the tragedy of adharma-driven conflict; prowess is ethically weighty because its effects are immense.
Sañjaya describes Bhīṣma on the battlefield continuously releasing blazing, deadly arrows, compared to venomous serpents, indicating a sustained and overwhelming assault against the opposing forces.