Shloka 343
गौरुडव्यूह-रचना तथा अर्धचन्द्र-प्रत्यव्यूह
Garuḍa Array and the Ardhacandra Counter-Formation
गभस्तिभिरिवादित्यस्तस्थौ शरमरीचिमान् | जैसे सर्दीके अन्तमें सूर्यदेव धरतीका जल सोखने लगते हैं
gabhastibhir ivādityas tasthau śaramarīcimān |
สัญชัยกล่าวว่า—ภีษมะยืนอยู่ดุจพระอาทิตย์อันรุ่งเรืองด้วยรัศมี โดยมีลูกศรเป็นดั่งลำแสงสุริยัน ครั้นปลายฤดูหนาวเมื่อดวงอาทิตย์ดูดซับความชื้นแห่งแผ่นดินฉันใด ภีษมะก็ประหนึ่งกำลังดูดกลืนลมหายใจแห่งทหารทั้งปวงฉันนั้น เขายืนเด่นอยู่ ณ ที่นั้นด้วยรัศมีแห่งศร
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how martial power, when aligned with a warrior’s duty, can appear as an impersonal natural force—like the sun—reminding the listener that in war, life and death can be swept along by a larger order (dharma, fate, and the momentum of battle), not merely personal hatred.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Bhīṣma is standing firm on the battlefield, shining with volleys of arrows. His presence is compared to the sun whose rays dominate the sky, suggesting that Bhīṣma is cutting down warriors and draining their strength as if taking away their very lives.