Previous Verse
Next Verse

Shloka 85

Droṇa–Dhṛṣṭadyumna-yuddha (द्रोण-धृष्टद्युम्न-युद्धम्) — Tactical duel and allied interventions

तत्र देवर्षय: सिद्धाश्चारणाश्न समागता: । प्रैक्षनत तद्‌ रणं घोरं देवासुरसमं भुवि,वहाँ आये हुए देवर्षियों, सिद्धों तथा चारणोंने भूतलपर होनेवाले उस युद्धको देवासुर- संग्रामके समान भयंकर देखा

tatra devarṣayaḥ siddhāś cāraṇāś ca samāgatāḥ | praiṣkṣanta tad raṇaṃ ghoraṃ devāsura-samaṃ bhuvi ||

ณที่นั้น เหล่าเทวฤๅษี เหล่าสิทธะ และเหล่าจารณะได้มาชุมนุมกัน แล้วทอดพระเนตรศึกอันน่าสะพรึงบนพื้นพิภพนั้น ซึ่งน่ากลัวประหนึ่งสงครามระหว่างเทวะกับอสูร

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
देवर्षयःdivine seers
देवर्षयः:
Karta
TypeNoun
Rootदेवर्षि
FormMasculine, Nominative, Plural
सिद्धाःSiddhas (perfected beings)
सिद्धाः:
Karta
TypeNoun
Rootसिद्ध
FormMasculine, Nominative, Plural
चारणाःCāraṇas (celestial bards)
चारणाः:
Karta
TypeNoun
Rootचारण
FormMasculine, Nominative, Plural
समागताःhaving assembled / arrived
समागताः:
Karta
TypeVerb
Rootसम्-आ-गम्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Plural
प्रैक्षन्तthey beheld / saw
प्रैक्षन्त:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-ईक्ष्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural, Parasmaipada
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
रणम्battle
रणम्:
Karma
TypeNoun
Rootरण
FormNeuter, Accusative, Singular
घोरम्terrible
घोरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootघोर
FormNeuter, Accusative, Singular
देवासुरसमम्like (the war) of Devas and Asuras
देवासुरसमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदेवासुरसम
FormNeuter, Accusative, Singular
भुविon the earth
भुवि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभू
FormFeminine, Locative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Devarṣis
S
Siddhas
C
Cāraṇas
E
Earth (Bhūmi)
D
Devāsuras (gods and demons, as a comparison)

Educational Q&A

The verse underscores that the Kurukṣetra war is not merely a political struggle but a dharmic and cosmic event: even higher beings witness it, implying that human actions in war carry moral weight and reverberate beyond immediate worldly outcomes.

Sañjaya describes celestial beings—Devarṣis, Siddhas, and Cāraṇas—gathering to watch the battle on earth, which appears as terrifying as the mythic देवासुर-संग्राम (war of gods and demons).