Shloka 10
अक्षरब्रह्मयोगः | Akṣara-Brahma-Yoga
The Yoga of the Imperishable Brahman
सम्बन्ध-- यहाँ यह जिज्ञासा होती है कि जितात्मा पुरुषको परमात्माकी प्राप्तिके लिये क्या करना चाहिये, वह किस साधनसे परमात्माको शीतघ्र प्राप्त कर सकता है, इसलिये ध्यानयोगका प्रकरण आरम्भ करते हैं-- योगी युज्जीत सततमात्मानं रहसि स्थित: । एकाकी यतचित्तात्मा निराशीरपरिग्रह:*,मन और इन्द्रियोंसहित शरीरको वशमें रखनेवाला, आशारहित और संग्रहहहित योगी अकेला ही एकान्त स्थानमें स्थित होकर आत्माको निरन्तर परमात्मामें लगावे
yogī yuñjīta satatam ātmānaṁ rahasi sthitaḥ | ekākī yatacittātmā nirāśīr aparigrahaḥ ||
เพื่อบรรลุปรมาตมัน โยคีควรอยู่ในที่ลับสงัดและฝึกผสานตนอยู่เนืองนิตย์กับพระผู้สูงสุด. เขาพึงอยู่ผู้เดียว สำรวมกายและจิต ปราศจากความหวังอันก่อความกระวนกระวาย และไร้ความยึดถือในทรัพย์สิ่งของ แล้วตั้งตนมั่นในพระเป็นเจ้าอย่างสม่ำเสมอ.
अर्जुन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches disciplined meditation: live simply and privately, restrain mind and senses, and practice non-possessiveness and freedom from expectation so the mind can remain steadily united with the Supreme.
Arjuna’s inquiry about how a self-controlled person can attain the Supreme quickly leads into the meditation-yoga instruction, describing the yogin’s ideal setting (seclusion, solitude) and inner qualities (restraint, detachment).