Previous Verse
Next Verse

Shloka 40

उत्पातवर्णनम् (Utpāta-varṇanam) — Catalogue of Portents

नीललोहितपीतश्च भवत्यग्निहुतो द्विजै:,ब्राह्मणलोगोंके आहुति देनेपर प्रज्वलित हुई अग्नि काले, लाल और पीले रंगकी दिखायी देती है। उसकी लपटें वामावर्त होकर उठ रही हैं। उससे दुर्गन्ध निकलती है और वह भयानक शब्द प्रकट करती रहती है। राजन! स्पर्श, गन्ध तथा रस--इन सबकी स्थिति विपरीत हो गयी है

nīlalohitapītaś ca bhavaty agnihuto dvijaiḥ | brāhmaṇair āhutidāne prajvalito 'gnir nīla-lohita-pīta-varṇaḥ pradṛśyate | tasya laptā vāma-āvartaṃ kṛtvā ūrdhvaṃ uttiṣṭhanti | tasmād durgandhaḥ pravartate bhayānakaś ca śabdaḥ prādurbhavati | rājan sparśa-gandha-rasa—eteṣāṃ sarveṣāṃ sthitir viparītā jātā ||

วยาสกล่าวว่า “เมื่อเหล่าทวิชาถวายอาหุติ ไฟบูชายัญแม้ถูกจุดแล้วกลับปรากฏเป็นสีคล้ำ แดง และเหลืองอันเป็นลางร้าย เปลวไฟหมุนวนขึ้นไปทางซ้าย มีกลิ่นเหม็นโชยออกมา และส่งเสียงน่าหวาดผวาไม่ขาดสาย โอ้พระราชา ระเบียบแห่งผัสสะ—สัมผัส กลิ่น และรส—กลับวิปริตไปแล้ว”

नीलblue
नील:
Karta
TypeAdjective
Rootनील
FormMasculine, Nominative, Singular
लोहितred
लोहित:
Karta
TypeAdjective
Rootलोहित
FormMasculine, Nominative, Singular
पीतःyellow
पीतः:
Karta
TypeAdjective
Rootपीत
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
भवतिbecomes/is
भवति:
TypeVerb
Rootभू
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
अग्निहुतःoffered into the fire / having received oblations
अग्निहुतः:
Karta
TypeAdjective
Rootअग्निहुत
FormMasculine, Nominative, Singular
द्विजैःby the twice-born (Brahmins)
द्विजैः:
Karana
TypeNoun
Rootद्विज
FormMasculine, Instrumental, Plural

व्यास उवाच

V
Vyāsa
K
King (rājan)
A
Agni (sacrificial fire)
D
Dvijas
B
Brāhmaṇas
Ā
Āhuti (oblations)