Shloka 2
उत्पातवर्णनम् (Utpāta-varṇanam) — Catalogue of Portents
इस प्रकार श्रीमह्ााभारत भीष्मपर्वके अन्तर्गत जम्बूखण्डविनिर्माणपर्वमें श्रीवेदव्यासदर्शनविषयक दूसरा अध्याय पूरा हुआ,गर्भिण्यो$जातपुत्राश्न जनयन्ति विभीषणान् । क्रव्यादा: पक्षिभिश्नापि सहाश्नन्ति परस्परम् गर्भवती स्त्रियाँ पुत्रको जन्म न देकर अपने गर्भसे भयंकर जीवोंको पैदा करती हैं। मांसभक्षी पशु भी पक्षियोंके साथ परस्पर मिलकर एक ही जगह आहार ग्रहण करते हैं
garbhiṇyo 'jātaputrāś ca janayanti vibhīṣaṇān | kravyādāḥ pakṣibhiś cāpi sahāśnanti parasparam ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “สตรีมีครรภ์มิได้ให้กำเนิดบุตร หากกลับคลอดสิ่งมีชีวิตอันน่าสะพรึงจากครรภ์. แม้สัตว์กินเนื้อก็ยังกินร่วมกับนกในที่เดียวกัน และต่างฝ่ายต่างกัดกินกันเอง. นี่เป็นนิมิตร้าย แสดงความวิปริตแห่งระเบียบโลกและความเสื่อมแห่งธรรม ก่อนมหาวินาศจากสงคราม.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
When dharma declines, disorder appears not only in human society but symbolically in nature itself; the verse uses shocking inversions (unnatural births, mutual predation) to signal ethical collapse and impending catastrophe.
Vaiśampāyana reports ominous signs occurring around the time of the great conflict, describing unnatural births and predatory creatures feeding together—traditional indicators that a devastating war and widespread suffering are near.