Shloka 70
आपूर्यमाणमचलप्रतिष्ठं समुद्रमाप: प्रविशन्ति यद्धत् तद्वत् कामा यं प्रविशन्ति सर्वे स शान्तिमाप्रोति न कामकामी,जैसे नाना नदियोंके जल सब ओरसे परिपूर्ण, अचल प्रतिष्ठावाले समुद्रमें उसको विचलित न करते हुए ही समा जाते हैं, वैसे ही सब भोग जिस स्थितप्रज्ञ पुरुषमें किसी प्रकारका विकार उत्पन्न किये बिना ही समा जाते हैं,5 वही पुरुष परम शान्तिको प्राप्त होता है, भोगोंको चाहनेवाला नहीं
āpūryamāṇam acala-pratiṣṭhaṁ samudram āpaḥ praviśanti yadvat | tadvat kāmā yaṁ praviśanti sarve sa śāntim āpnoti na kāma-kāmī ||
ดุจสายน้ำจากนานาแม่น้ำไหลเข้าสู่มหาสมุทรซึ่งแม้ถูกเติมเต็มอยู่เสมอแต่ตั้งมั่นไม่หวั่นไหว โดยไม่ทำให้ปั่นป่วน; ฉันใดก็ตาม วัตถุแห่งกามทั้งปวงย่อมเข้าสู่ผู้มีปัญญามั่นคงโดยไม่ก่อความกระเพื่อมภายใน ฉันนั้น ผู้นั้นย่อมบรรลุความสงบ; มิใช่ผู้กระหายกาม
अजुन उवाच
Educational Q&A
Peace belongs to the person whose inner stability is not shaken by the arrival of sense-objects and desires; cravings may arise and pass, but they do not create agitation or compulsion. The craving-driven person, who actively seeks pleasures, remains unpeaceful.
In the midst of the Kurukṣetra crisis, the teaching on the marks of the steady-minded (sthita-prajña) continues. This verse uses the ocean metaphor to describe the sage’s unperturbed mind: experiences enter, yet do not disturb inner equilibrium.