Shloka 726
Bhīṣma-nipāta-saṃvāda — Sañjaya’s Report of Bhīṣma’s Fall (भीष्मनिपातसंवादः)
अन्ये भीष्माच्छान्तनवात् तन्ममाचक्ष्व संजय । संजय! शान्तनुनन्दन भीष्मके सिवा
anye bhīṣmāc chāntanavāt tan mamācakṣva sañjaya |
ธฤตราษฏระตรัสว่า “สัญชัย จงเล่าให้เราฟังโดยพิสดารถึงผู้อื่นด้วย นอกเหนือจากภีษมะโอรสแห่งศานตนุ ในศึกนั้นผู้ใดกำลังเพลี่ยงพล้ำ ผู้ใดพ่ายแพ้ และวีรบุรุษผู้ใดตกเป็นเป้าศรแล้วถูกยิงล้มลง—จงบอกเราทั้งหมด”
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the moral tension of war-reporting: a ruler’s desire to know outcomes (victory, defeat, deaths) reflects attachment and anxiety, while the narrator is tasked with truthful, comprehensive witnessing. It frames the battle not merely as spectacle but as an ethically weighty accounting of human loss and responsibility.
Dhṛtarāṣṭra questions Sañjaya, asking him to report the broader course of the battle beyond Bhīṣma—specifically who is being overpowered, who has been defeated, and which warriors have been struck down as targets of arrows.