Shloka 5
यदन्यबन्निहतेनाजी भीष्मेण जयमिच्छता । चेष्टितं कुरुसिंहेन तन्मे कथय सुव्रत,उत्तम व्रतका पालन करनेवाले संजय! विजयकी अभिलाषा रखनेवाले कुरुकुलसिंह भीष्म जब युद्धमें मारे गये, उस समय उन्होंने दूसरी कौन-कौन-सी चेष्टाएँ की थीं? वह सब मुझसे कहो
dhṛtarāṣṭra uvāca | yad anyad abhinīhatena āji bhīṣmeṇa jayam icchatā | ceṣṭitaṃ kuru-siṃhena tan me kathaya suvrata ||
ธฤตราษฏระตรัสว่า “โอ้สัญชัย ผู้มั่นคงในวัตรอันประเสริฐ จงเล่าให้เราฟังโดยพิสดารว่า เมื่อภีษมะ—สิงห์แห่งวงศ์กุรุ ผู้ใฝ่ชัยชนะ—ถูกโค่นลงในศึกแล้ว เขายังได้กระทำการใดอื่นอีกบ้าง”
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical tension between the desire for victory and the reality of dharma-bound action in war: even a great elder like Bhīṣma, famed for vows and duty, can be brought down, prompting reflection on what truly constitutes ‘right conduct’ amid conflict.
After Bhīṣma has been struck down on the battlefield, Dhṛtarāṣṭra questions Sañjaya, the eyewitness narrator, asking him to recount what further actions or efforts Bhīṣma undertook at that critical moment.