Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

ते तु भीष्म॑ समासाद्य शयानं भरतर्षभम्‌ | अभिवाद्यावतिष्ठन्त पाण्डवा: कुरुभि: सह,वे पाण्डव तथा कौरव बाणशय्यापर सोये हुए भरतश्रेष्ठ भीष्मकी सेवामें पहुँचकर उन्हें प्रणाम करके खड़े हो गये

te tu bhīṣmaṃ samāsādya śayānaṃ bharatarṣabham | abhivādya avatiṣṭhanta pāṇḍavāḥ kurubhiḥ saha ||

แล้วปาณฑพทั้งหลายพร้อมด้วยเหล่ากุรุก็เข้าไปถึงพระภีษมะ ผู้ประเสริฐแห่งภารตะ ซึ่งนอนอยู่บนแท่นลูกศร ครั้นถวายบังคมแล้วก็ยืนเฝ้าอยู่

तेthey (those)
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
भीष्मम्Bhishma
भीष्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Accusative, Singular
समासाद्यhaving approached
समासाद्य:
TypeVerb
Rootसम्-आ-√सद्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund)
शयानम्lying (reclining)
शयानम्:
TypeAdjective
Rootशी (√शी/√शय्) → शयान (present participle base)
FormMasculine, Accusative, Singular
भरतर्षभम्bull among the Bharatas (best of Bharatas)
भरतर्षभम्:
TypeNoun
Rootभरतर्षभ
FormMasculine, Accusative, Singular
अभिवाद्यhaving saluted
अभिवाद्य:
TypeVerb
Rootअभि-√वद्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund)
अवतिष्ठन्तstood (remained standing)
अवतिष्ठन्त:
TypeVerb
Rootअव-√स्था
FormImperfect (लङ्), Third, Plural, Parasmaipada
पाण्डवाःthe Pandavas
पाण्डवाः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Plural
कुरुभिःwith the Kurus
कुरुभिः:
Karana
TypeNoun
Rootकुरु
FormMasculine, Instrumental, Plural
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhīṣma
P
Pāṇḍavas
K
Kurus
B
Bharatas
B
bed of arrows (bāṇa-śayyā)

Educational Q&A

Even after devastating conflict, dharma is upheld by showing reverence to elders and the virtuous, and by approaching them with humility for guidance; respect and service are not negated by victory or defeat.

Bhīṣma lies wounded on a bed of arrows. The Pāṇḍavas, along with the Kurus, come to him, bow respectfully, and stand by—signaling attendance and readiness to hear his counsel.