Shloka 10

Devanagari script

सीमावृक्षे निपतिते कुरूणां समितिंजये । सेनयोरुभयो राजन क्षत्रियानू भयमाविशत्‌,राजन! कुरुकुलके युद्धविजयी वीर भीष्म दोनों दलोंके लिये सीमावर्ती वृक्षके समान थे। उनके गिर जानेसे उभय पक्षकी सेनाओंमें जो क्षत्रिय थे, उनके मनमें भारी भय समा गया

Transliteration

saṃjaya uvāca | sīmāvṛkṣe nipatite kurūṇāṃ samitiṃjaye | senayor ubhayo rājan kṣatriyānū bhayam āviśat ||

Translation

สัญชัยกล่าวว่า—ข้าแต่พระราชา ครั้นภีษมะผู้ชนะในสมรภูมิของเหล่ากุรุ ผู้ประหนึ่งต้นไม้เขตแดน ได้ล้มลง ความหวาดหวั่นก็แทรกซึมสู่ดวงใจของกษัตริย์นักรบในกองทัพทั้งสองฝ่าย

Word by Word

सीमावृक्षेon/at the boundary-tree

निपतितेhaving fallen / when (he) had fallen

कुरूणाम्of the Kurus

समितिंजयेO conqueror in battle

सेनयोःof the two armies

उभयोःof both

राजन्O king

क्षत्रियान्the Kshatriyas (warriors)

उभयम्both (sides)

भयम्fear

आविशत्entered / seized

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Dhṛtarāṣṭra

Kurus

Bhīṣma

both armies (Kaurava and Pāṇḍava forces)

boundary tree (sīmāvṛkṣa)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes