Shloka 8
भीष्मस्य शरशय्या-प्राप्तिः
Bhīṣma’s Fall to the Arrow-Bed
तब क्रोधमें भरे हुए भगदत्तने पैने बाणोंद्वारा मधुवंशी सात्यकिको समरभूमिमें उसी प्रकार पीड़ित किया, जैसे महावत अंकुशोंद्वारा महान् गजराजको पीड़ा देता है ।। विहाय राक्षसं युद्धे शैनेयो रथिनां वर: । प्राग्ज्योतिषाय चिक्षेप शरान् संनतपर्वण:,तब रथियोंमें श्रेष्ठ सात्यकिने युद्धमें उस राक्षसको छोड़कर प्राग्ज्योतिषपुरनरेश भगदत्तपर झुकी हुई गाँठवाले बहुत-से बाण चलाये
sañjaya uvāca |
tataḥ krodhena bharito bhagadatto niśitaiḥ śaraiḥ madhuvaṃśyaṃ sātyakiṃ samare tathā pīḍayām āsa yathā mahāmātraḥ aṅkuśaiḥ mahāgajarājaṃ pīḍayet ||
vihāya rākṣasaṃ yuddhe śaineyo rathināṃ varaḥ |
prāgjyotiṣāya cikṣepa śarān sannatapārvaṇaḥ ||
สัญชัยกล่าวว่า—แล้วภคทัตผู้เต็มไปด้วยโทสะก็ทรมานสาตยกีแห่งวงศ์มธุในสนามรบด้วยศรคมกริบ ดุจควาญช้างทำให้พญาช้างผู้ยิ่งใหญ่เจ็บด้วยตะขออังกุศ ครั้นแล้วไศเนยะบุตรแห่งศินี ผู้เลิศในหมู่นักรบรถศึก ก็ละทิ้งศัตรูผู้ดุจรากษสนั้น แล้วระดมยิงศรจำนวนมากที่งอได้ดั่งใจและแน่นหนา ไปยังภคทัต กษัตริย์แห่งปราชฺโยติษะ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how anger (krodha) escalates harm in war, while also showing a warrior’s discernment: Satyaki shifts from a terrifying secondary foe to the principal enemy (Bhagadatta), suggesting that even amid violence, choice and focus matter.
Bhagadatta, enraged, pierces and pressures Satyaki with sharp arrows, likened to a mahout prodding an elephant with a hook. Satyaki then disengages from a rākṣasa-like opponent and redirects his attack toward Bhagadatta, shooting many well-crafted arrows at him.