Shloka 276
Adhyāya 108 — Nimitta-darśana and Drona’s counsel amid Arjuna’s advance (निमित्तदर्शनं द्रोणोपदेशश्च)
त्वं हि संश्रूयसे5त्यर्थमसह्यबलविक्रम: । “महाबाहो! ये ज्येष्ठ पाण्डुपुत्र युधिष्ठिर नकुल और सहदेवको साथ लेकर रणभूमिमें आपलोगोंके देखते-देखते मेरी सेनाको खदेड़ रहे हैं। प्रभो! महाबाहो! जैसे तटप्रान्त समुद्रको आगे बढ़नेसे रोकता है
sañjaya uvāca | tvaṃ hi saṃśrūyase 'tyartham asahyabala-vikramaḥ | mahābāho! ye jyeṣṭha-pāṇḍuputraṃ yudhiṣṭhiraṃ nakulaṃ ca sahadevaṃ ca sārdhaṃ nītvā raṇabhūmau yuṣmākaṃ paśyatāṃ paśyatāṃ mama senāṃ khādayanti (khādayanti/khādayanti iti pāṭhāntara-sambhavaḥ) | prabho! mahābāho! yathā taṭaprāntaḥ samudraṃ pravardhamānaṃ nivārayati, tathā tvam api yudhiṣṭhiraṃ pravardhamānaṃ nivāraya; yataḥ tava balaṃ vikramaś ca atyantaṃ asahya iti śrūyate ||
โอ้มหาพาหุ! ท่านเลื่องลือว่ามีกำลังและวีรภาพยากผู้ใดต้านทาน ยุธิษฐิระ โอรสองค์ใหญ่แห่งปาณฑุ พร้อมด้วยนกุลและสหเทว กำลังขับไล่กองทัพของข้าพเจ้าในสนามรบต่อหน้าต่อตาท่าน ข้าแต่เจ้านาย มหาพาหุ! ดุจฝั่งตลิ่งกั้นการรุกคืบของมหาสมุทร ฉันใด ท่านจงสกัดการรุกหน้าของยุธิษฐิระฉันนั้น เพราะกำลังและเดชานุภาพของท่านเป็นที่เล่าลือว่าเหลือจะทานทน
संजय उवाच
Educational Q&A
Reputation and responsibility converge in war: a leader famed for irresistible strength is ethically and strategically obliged to act decisively to protect his side, restraining harm and preventing collapse when danger is visible.
Sanjaya reports that Yudhishthira, with Nakula and Sahadeva, is routing the army. He urges a mighty warrior on the opposing side to stop Yudhishthira’s advance, using the image of a shoreline holding back the sea.