Shloka 17

भीष्मस्य शरवर्षः — Bhīṣma’s Arrow-Storm and Kṛṣṇa’s Impulse to Intervene

Devanagari script

भीष्म योद्धुमभीप्सन्त: संग्रामे विजयैषिण: । क्ष्वेडा: किलकिला: शड्खान्‌ क्रकचान्‌ गोविषाणिका:,संग्राममें भीष्मके साथ युद्धकी इच्छा रखनेवाले विजयाभिलाषी पाण्डव सिंहनाद, किल-किल शब्द, शंखध्वनि, क्रकच, गोशूंग, भेरी, मृदंग, पणव तथा पुष्कर आदि बाजोंको बजाते तथा भैरव-गर्जना करते हुए कौरव-सेनापर चढ़ आये

Transliteration

sañjaya uvāca | bhīṣmaṃ yoddhum abhīpsantaḥ saṅgrāme vijayaiṣiṇaḥ | kṣveḍāḥ kilakilāḥ śaṅkhān krakacān govīṣāṇikāḥ |

Translation

เหล่าปาณฑพผู้ใคร่จะประจัญบานกับภีษมะและมุ่งหวังชัยชนะในศึก ต่างเปล่งเสียงโห่กึกก้องและเสียงกิลกิลา พร้อมเป่าสังข์และบรรเลงเครื่องศึก—ทั้งครกจะและเขาสัตว์—แล้วเคลื่อนทัพรุกหน้า

Word by Word

भीष्मम्Bhishma (as object: against Bhishma)

योद्धुम्to fight

अभीप्सन्तःdesiring, wishing

संग्रामेin battle

विजयैषिणःseeking victory

क्ष्वेडाःwar-cries/roars (kṣveḍa-sounds)

किलकिलाःshouts of 'kilakila' (ululations)

शङ्खान्conches

क्रकचान्saw-like instruments (krakaca)

गोविषाणिकाःcow-horns (horn-trumpets)

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Bhīṣma

Pāṇḍavas

Kaurava army

conch (śaṅkha)

cow-horn trumpet (govīṣāṇikā)

krakaca (war-instrument/noisemaker)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes