Previous Verse
Next Verse

Shloka 42

भीष्मरक्षण-प्रकरणम् / The Protective Screen around Bhīṣma and the Śalya–Yudhiṣṭhira Clash

मातुलः शकुनि: शल्य: कृपो द्रोणो विविंशति: । यत्ता रक्षन्तु गाड़ेयं तस्मिन्‌ गुप्ते ध्रुवोी जय:,(अतः उनकी रक्षाके लिये सारी आवश्यक व्यवस्था करो।) मामा शकुनि, शल्य, कृपाचार्य, द्रोणाचार्य और विविंशति--ये सब लोग सावधान होकर गंगानन्दन भीष्मकी रक्षा करें। उनके सुरक्षित रहनेपर हमारी विजय निश्चित है”

mātulaḥ śakuniḥ śalyaḥ kṛpo droṇo viviṁśatiḥ | yattā rakṣantu gāṅgeyaṁ tasmin guptē dhruvo jayaḥ ||

ให้ลุงฝ่ายมารดาของข้า ศกุนิ ศัลยะ กฤปะ โทรณะ และวิวิมศติ จงเฝ้าระวังและพิทักษ์ภีษมะโอรสแห่งคงคาให้มั่น; เมื่อท่านได้รับการคุ้มกัน ชัยชนะของเราย่อมแน่นอน

मातुलःmaternal uncle
मातुलः:
Karta
TypeNoun
Rootमातुल
FormMasculine, Nominative, Singular
शकुनिःShakuni
शकुनिः:
Karta
TypeNoun
Rootशकुनि
FormMasculine, Nominative, Singular
शल्यःShalya
शल्यः:
Karta
TypeNoun
Rootशल्य
FormMasculine, Nominative, Singular
कृपःKripa
कृपः:
Karta
TypeNoun
Rootकृप
FormMasculine, Nominative, Singular
द्रोणःDrona
द्रोणः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रोण
FormMasculine, Nominative, Singular
विविंशतिःVivimshati
विविंशतिः:
Karta
TypeNoun
Rootविविंशति
FormMasculine, Nominative, Singular
यत्ताstriving, vigilant
यत्ता:
Karta
TypeAdjective
Rootयत्
FormMasculine, Nominative, Plural
रक्षन्तुlet them protect
रक्षन्तु:
TypeVerb
Rootरक्ष्
FormImperative, Third, Plural, Parasmaipada
गाङ्गेयम्the son of Ganga (Bhishma)
गाङ्गेयम्:
Karma
TypeNoun
Rootगाङ्गेय
FormMasculine, Accusative, Singular
तस्मिन्in/when he (that one) (is)
तस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
गुप्तेprotected, guarded
गुप्ते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootगुप्त
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
ध्रुवःcertain, assured
ध्रुवः:
Karta
TypeAdjective
Rootध्रुव
FormMasculine, Nominative, Singular
जयःvictory
जयः:
Karta
TypeNoun
Rootजय
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
S
Shakuni
S
Shalya
K
Kripa (Kripacharya)
D
Drona (Dronacharya)
V
Vivimshati
B
Bhishma (Gangeya)
G
Ganga

Educational Q&A

In the ethics of war and governance, safeguarding the principal leader is treated as a paramount duty because collective success and stability depend on disciplined protection of the one who anchors the army’s morale and strategy.

Sanjaya reports a directive that key Kaurava warriors—Shakuni, Shalya, Kripa, Drona, and Vivimshati—should stay vigilant and protect Bhishma (Gangeya), asserting that the Kauravas’ victory is certain if Bhishma remains secure.