Shloka 1
भीष्म-पर्व अध्याय १०० — त्रिगर्त-आक्रमण, भीष्म-केन्द्रित पुनर्संयोजन, तथा शक्त्यस्त्र-विनिमय
[दाक्षिणात्य अधिक पाठका इं श्लोक मिलाकर कुल ८० ६ “लोक हैं।] #स्न्ैमा रन () अिन्मानन- सप्तनवतितमो< ध्याय: दुर्योधनका अपने मन्त्रियोंस सलाह करके भीष्मसे पाण्डवोंको मारने अथवा कर्णको युद्धके लिये आज्ञा देनेका अनुरोध करना संजय उवाच ततो दुर्योधनो राजा शकुनिश्चापि सौबल: । दुःशासनश्र पुत्रस्ते सूतपुत्रश्न दुर्जय:,संजय कहते हैं--महाराज! तदनन्तर राजा दुर्योधन, सुबलपुत्र शकुनि, आपका पुत्र दुःशासन, दुर्जयवीर सूतपुत्र कर्ण--ये सभी मिलकर अभीष्ट कार्यके विषयमें गुप्त परामर्श करने लगे। उनकी मन्त्रणाका मुख्य विषय यह था कि पाण्डवोंको दल-बलसहित युद्धमें कैसे जीता जा सकता है?
sañjaya uvāca | tato duryodhano rājā śakuniś cāpi saubalaḥ | duḥśāsanaś ca putras te sūtaputraś ca durjayaḥ ||
สัญชัยกล่าวว่า “ข้าแต่มหาราช ครั้นแล้วพระเจ้าทุรโยธนะ พร้อมด้วยศกุนิ โอรสแห่งสุบาละ โอรสของพระองค์คือทุษศาสนะ และกรรณะ—วีรบุรุษผู้ยากจะพิชิต บุตรแห่งสารถี—ได้มาชุมนุมกันแล้วปรึกษาอย่างลับ ๆ วาระสำคัญแห่งมติของเขาคือ ‘จะปราบบุตรแห่งปาณฑุพร้อมด้วยกองกำลังและพวกพ้องในสงครามได้อย่างไร’”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how collective counsel can be driven by ambition and hostility rather than dharma: powerful figures unite in secret planning to defeat opponents, illustrating the ethical danger of strategy divorced from righteousness.
Sanjaya reports to Dhritarashtra that Duryodhana, Shakuni, Duhshasana, and Karna assemble and begin confidential deliberations about achieving their aim—defeating the Pandavas in the coming battle.