Shloka 46
Nakula’s Declaration and the Uñchavṛtti Brāhmaṇa’s Superior Merit (Āśvamedhika Parva, Adhyāya 92)
वशे स्थितोऊहं त्वय्यद्य क्षमावति महात्मनि । बिभेमि तपस: साधो प्रसाद कुरु मे प्रभो,'प्रभो! आज मैं आपके वशमें हूँ। आपकी तपस्यासे डरता हूँ। साधो! आप क्षमाशील महात्मा हैं, मुझपर कृपा कीजिये'
vaśe sthito ’haṃ tvayy adya kṣamāvati mahātmani | bibhemi tapasaḥ sādho prasāda kuru me prabho ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า วันนี้ข้าพเจ้ายืนอยู่ภายใต้อำนาจของท่านโดยสิ้นเชิง โอ้มหาตมะผู้ทรงขันติและอภัย ข้าพเจ้าหวั่นเกรงเดชแห่งตบะของท่าน โอ้ท่านผู้ศักดิ์สิทธิ์ ขอท่านโปรดเมตตาข้าพเจ้าเถิด โอ้เจ้านาย—ขอประทานพระกรุณา”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights ethical restraint in the presence of spiritual power: one should approach the ascetic (whose tapas is formidable) with humility, acknowledge their capacity for forgiveness (kṣamā), and seek reconciliation through respectful supplication rather than confrontation.
The speaker (introduced as Vaiśampāyana) voices a plea to a powerful, ascetic, great-souled person: he declares himself under that person’s authority, admits fear of the ascetic’s tapas, and requests gracious favor—signaling a moment of appeasement and seeking protection or pardon.