Shloka 22
अश्वमेधावसानम् — Dakṣiṇā-vibhāga and Avabhṛtha
Completion of the Aśvamedha
तच्छुत्वा तु वसुस्तेषामविचार्य बलाबलम् | यथोपनीतैर्यष्टव्यमिति प्रोवाच पार्थिव:,यह सुनकर राजा वसुने उन दोनों पक्षोंके कथनमें कितना सार या असार है, इसका विचार न करके यों ही बोल दिया कि “जब जो वस्तु मिल जाय, उसीसे यज्ञ कर लेना चाहिये”
tac chrutvā tu vasus teṣām avicārya balābalam | yathopānītair yaṣṭavyam iti provāca pārthivaḥ ||
ครั้นได้ฟังถ้อยคำของทั้งสองฝ่ายแล้ว พระราชาวสุหาได้พิจารณากำลังหรือความบกพร่องแห่งเหตุผลไม่ ก็ตรัสโดยฉับพลันว่า “พึงประกอบยัญพิธีด้วยเครื่องสังเวยใด ๆ ก็ตามที่บังเอิญถูกนำมาหรือได้มา”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A ruler (or judge) must deliberate and assess the merits and faults of competing claims before issuing guidance; impulsive rulings can distort dharma, especially in matters of ritual and public norms.
After hearing two sides, King Vasu gives a quick verdict without evaluating which argument is stronger, stating that a sacrifice should be performed using whatever materials are obtained—showing a failure of careful discernment.