Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Adhyāya 90: Babhruvāhana’s Reception and the Commencement of Yudhiṣṭhira’s Aśvamedha

सभार्य: सह पुत्रेण सस्नुषस्तपसि स्थित: । बभूव शुक्‍्लवृत्त: स धर्मात्मा नियतेन्द्रिय:,वे अपनी स्त्री, पुत्र और पुत्रवधूके साथ रहकर तपस्यामें संलग्न थे। ब्राह्मणदेवता शुद्ध आचार-विचारसे रहनेवाले धर्मात्मा और जितेन्द्रिय थे

sabhāryaḥ saha putreṇa sasnuṣas tapasi sthitaḥ | babhūva śuklavṛttaḥ sa dharmātmā niyatendriyaḥ ||

เขาอยู่ร่วมกับภรรยา บุตร และบุตรสะใภ้ พร้อมทั้งตั้งมั่นในตบะ พราหมณ์ผู้นั้นประพฤติบริสุทธิ์ มีจิตเป็นธรรม และสำรวมอินทรีย์

सभार्यःhaving (his) wife
सभार्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootस-भार्य
FormMasculine, Nominative, Singular
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह
पुत्रेणwith (his) son
पुत्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Instrumental, Singular
सस्नुषःhaving (his) daughter-in-law
सस्नुषः:
Karta
TypeAdjective
Rootस-स्नुषा
FormMasculine, Nominative, Singular
तपसिin austerity / in penance
तपसि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootतपस्
FormNeuter, Locative, Singular
स्थितःstanding; abiding; engaged
स्थितः:
Karta
TypeAdjective
Rootस्था (क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
बभूवbecame; was
बभूव:
TypeVerb
Rootभू
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular
शुक्लवृत्तःof pure conduct
शुक्लवृत्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootशुक्ल-वृत्त
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मात्माrighteous-souled; virtuous
धर्मात्मा:
Karta
TypeAdjective
Rootधर्म-आत्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
नियतrestrained; controlled
नियत:
Karta
TypeAdjective
Rootनि-यम् (क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
इन्द्रियःsenses
इन्द्रियः:
TypeNoun
Rootइन्द्रिय
FormNeuter, Nominative, Plural

नकुल उवाच

N
Nakula
A
a Brahmin (brāhmaṇa)

Educational Q&A

The verse praises dharma grounded in inner discipline: even while living with family, one can pursue tapas, maintain purity of conduct (śuklavṛtta), and restrain the senses (niyatendriya), making ethical self-mastery the basis of righteousness.

Nakula describes a Brahmin who, together with his wife, son, and daughter-in-law, lives in a family setting yet remains devoted to austerity and moral purity, characterized as righteous and self-controlled.