Shloka 433
अर्जुनदुःखहेतुप्रश्नः — Inquiry into the cause of Arjuna’s recurring hardship
Book 14, Chapter 89
कथयन्ति सम पुरुषा नानादेशनिवासिन: । “जिसकी जैसी इच्छा हो, उसको वही वस्तु दी जाय। सबको इच्छानुसार भोजन कराया जाय'--यह घोषणा दिन-रात जारी रहती थी--कभी बंद नहीं होती थी। हृष्ट-पुष्ट मनुष्योंसे भरे हुए उस यज्ञ-महोत्सवकी चर्चा नाना देशोंके निवासी मनुष्य बहुत दिनोंतक करते रहे
kathayanti sama puruṣā nānādeśanivāsinaḥ | “yasyā yasyecchā bhavet tasmai sā vastur dīyatām | sarvān icchānusāreṇa bhojayitavyāḥ” iti ghoṣaṇā divāniśaṃ pravartate sma—na kadācit viramati sma | hṛṣṭapuṣṭamanuṣyair bhṛtasya tasya yajñamahotsavasya kathāṃ nānādeśanivāsino manuṣyā bahūn ahān kathayām āsuḥ ||
ผู้คนจากนานาประเทศต่างกล่าวขานถึงงานนั้นไม่ขาดปาก และมีประกาศดังขึ้นทั้งกลางวันกลางคืนไม่เคยหยุดว่า “ผู้ใดปรารถนาสิ่งใด จงให้สิ่งนั้นแก่ผู้นั้น; จงเลี้ยงอาหารแก่ทุกคนตามความประสงค์” กิตติศัพท์แห่งมหายัญพิธีอันแน่นขนัดด้วยผู้คนอิ่มเอม แข็งแรง และเบิกบานนี้ เหล่านักเดินทางและชาวเมืองจากถิ่นต่าง ๆ ยังเล่าขานกันอยู่อีกเนิ่นนาน
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a dharmic ideal of kingship and ritual: generosity is not merely symbolic but practical—meeting people’s needs and wishes through continuous giving and feeding. Ethical excellence is shown as inclusive hospitality that sustains communal well-being.
During the great sacrificial festival, an unceasing public announcement instructs attendants to give each person what they desire and to feed everyone accordingly. People from many regions later continue to talk about the event’s abundance and the thriving, satisfied crowds.