Shloka 56
राजपूजाविधानम् / Royal Reception Protocols during Āśvamedha Preparations
धृतराष्ट्र महीपालमुपतस्थे यथाविधि । अर्जुनके हितकी कामनासे कुन्तीदेवीने स्वयं ही उन दोनोंका बड़ा सत्कार किया। कुन्तीसे सत्कार पाकर महातेजस्वी राजा बश्रुवाहन महाराज धृतराष्ट्रकी सेवामें उपस्थित हुआ और उसने विधिपूर्वक उनका चरण-स्पर्श किया
vaiśampāyana uvāca | dhṛtarāṣṭraṃ mahīpālam upatasthē yathāvidhi | kuntīdevyā svayam eva tayor ubhayor mahān satkāraḥ kṛtaḥ, arjunake hitakāmanayā | kuntīsatkāraṃ prāpya mahātejā rājā babhruvāhanaḥ mahārāja dhṛtarāṣṭrasya sevāyām upasthitaḥ, sa ca vidhivat tasya caraṇau spṛṣṭavān |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า— บัภรุวาหนะเข้าเฝ้าพระเจ้าธฤตราษฏระตามแบบพิธีด้วยความเคารพยิ่ง ด้วยปรารถนาความผาสุกของอรชุน เทวีคุนตีได้ต้อนรับและให้เกียรติแก่ทั้งสองด้วยตนเอง ครั้นได้รับการต้อนรับจากคุนตีแล้ว พระราชาบัภรุวาหนะผู้รุ่งเรืองก็ยืนรับใช้ใกล้พระเจ้าธฤตราษฏระ และตามจารีตได้สัมผัสพระบาทของพระองค์
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharma expressed through proper conduct: honoring guests, serving elders, and showing humility (touching the feet) even amid post-war tensions—actions that help restore social harmony and ethical order.
Kuntī, wishing for Arjuna’s good, warmly honors Dhṛtarāṣṭra and Babhruvāhana. After receiving this hospitality, Babhruvāhana respectfully approaches Dhṛtarāṣṭra, attends upon him, and performs the customary act of touching his feet.