Shloka 49
अयं तु मे मणिर्दिव्य: समानीतो विशाम्पते । मृतान् मृतान् पन्नगेन्द्रानु यो जीवयति नित्यदा,'प्रजानाथ! मैं यह दिव्यमणि ले आयी हूँ। यह सदा युद्धमें मरे हुए नागराजोंको जीवित किया करती है। प्रभो! तुम इसे लेकर अपने पिताकी छातीपर रख दो। फिर तुम पाण्थुपुत्र कुन्तीकुमार अर्जुनको जीवित हुआ देखोगे”
ayaṁ tu me maṇir divyaḥ samānīto viśāṁpate | mṛtān mṛtān pannagendrān yo jīvayati nityadā ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “ข้าแต่เจ้าแห่งปวงชน ข้านำมณีทิพย์นี้มาแล้ว มณีนี้มีฤทธิ์เป็นนิตย์ในการชุบชีวิตพญานาคผู้เป็นราชา ซึ่งล้มตายในสนามรบ จงรับไปและวางไว้บนอุระของบิดาเจ้า แล้วเจ้าจะได้เห็นอรชุน บุตรแห่งกุนตี ฟื้นคืนชีพอีกครั้ง”
वैशमग्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights compassionate intervention after violence: even amid the aftermath of war, the ethical impulse is to restore life and heal. It also underscores the idea that extraordinary power (a divine jewel) should be used for protection and restoration rather than domination.
A celestial jewel is presented to a ruler with the claim that it can revive those slain in battle—specifically serpent-kings. The speaker instructs that the jewel be placed on the ruler’s father’s chest so that Arjuna, Kuntī’s son, will be seen revived.