Shloka 15
Ulūpī–Citravāhinī Saṃvāda: Dhanaṃjaya-patana and Prāya-threat
सर्वोपकरणोपेतं युक्तमश्वचिर्मनोजवै: । सचक्रोपस्करं श्रीमान् हेमभाण्डपरिष्कृतम्,उस रथमें सब प्रकारकी युद्ध-सामग्री सजाकर रखी गयी थी। मनके समान वेगशाली घोड़े जुते हुए थे। चक्र और अन्य आवश्यक सामान भी प्रस्तुत थे। सोनेके भाण्ड उसकी शोभा बढ़ाते थे। सुवर्णसे ही उस रथका निर्माण हुआ था। उसपर सिंहके चिह्नवाली ऊँची ध्वजा फहरा रही थी। उस परम पूजित उत्तम रथपर सवार हो श्रीमान् राजा बभ्रुवाहन अर्जुनका सामना करनेके लिये आगे बढ़ा
sarvopakaraṇopetaṁ yuktam aśvacirmamanojavaiḥ | sacakropaskaraṁ śrīmān hemabhāṇḍapariṣkṛtam ||
ราชรถอันโอ่อ่านั้นจัดเตรียมยุทโธปกรณ์ครบถ้วนทุกประการ เทียมด้วยม้าเร็วประหนึ่งความคิด ทั้งล้อและเครื่องประกอบจำเป็นล้วนพร้อมสรรพ ประดับด้วยเครื่องทองและภาชนะทอง จึงส่องประกายด้วยพระเกียรติยศแห่งราชัน บนยอดมีธงสูงตราสิงห์โบกสะบัด ครั้นพระราชาบภฺรูวาหนะผู้ทรงศรีเสด็จขึ้นสู่ราชรถอันประเสริฐซึ่งได้รับการสักการะยิ่งแล้ว ก็ทรงเคลื่อนพลออกไปเพื่อเผชิญหน้าอรชุน ตามครรลองธรรมและเกียรติศักดิ์
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights kṣatriya-dharma through disciplined readiness: power and wealth (golden adornments, swift horses) are presented not for vanity but to meet a duty-bound confrontation with proper preparation and honor.
Vaiśampāyana describes a magnificently equipped chariot—fully prepared with war-gear and mind-swift horses—signaling that a royal warrior is about to advance to face Arjuna in the Aśvamedha-related episode.